Galerija subotičkih likova iz međurata (1918-1941)

Abecedar ličnosti, industrijalaca, političara, kulturnih i javnih radnika, i svih drugih koji su ostavili traga u istoriji/ ili samo prošlosti/ Subotice,   sastavljam koristeći sopstvene, već ranije publikovane podatke na pr. iz  Leksikona podunavskih Hrvata – Bunjevaca i Šokaca  http://www.had.org.rs/leksikon.php ;

monografije INDUSTRIJA I INDUSTRIJALCI SUBOTICE (1918-1941), Subotica, 2004  https://suistorija.wordpress.com/2013/10/14/1551/

drugih  monografija i studija (vidi:)  https://hr.wikipedia.org/wiki/Stevan_Ma%C4%8Dkovi%C4%87

https://suistorija.wordpress.com/subotica-mozaik-istorije-xx-vek/galerija-likova/

ili rukopisa i radnih  verzija:

A

  • Abraham Josip, mesar.  On je 1927. kupio od grada zemljište na segedinskom putu pored rečice Bege. Tamo je sagradio kuću i prostorije za klanje.XX 75 926
  • Antonijević dr Trajko, pravnik. Doktorirao 1937. sa temom Hrvatski ustavni program od oslobođenja do danas.ANTONIJEVIC TRAJKO dr

B

  • Bek Andor (Beck Ándor ) 
  • Bek Đeno (rođen u Subotici 1896. godine, od oca Antala i mati Šarlote Šajber)  
  • Bek (Beck) Mano,  bavio se proizvodnjom sapuna, zanatskog karaktera.  
  • Bekefi, dr Đorđe, advokat, sin Julija (Gyula)  
  • Beneš, Ivan, (Subotica 3.12.1910. – ? ). 
  • Ber dr Imre (Senta, 1905. – SSSR, 1941.) lekar.  O
  • Bešlić Antun  je 1920  bio primljen  u “općinsku vezu” ( članstvo grada ).
  • Berger Ladislav   (Bezdan, 1907.-  Krenova 1943. ) Od oca Berger Julija   i majke Graf Aranke.   Bio je industrijalac, akcionar u firmi “GLOBUS K.D.”. Studirao je u Drezdenu, a 1931. je kupio DKW motocikl.

    Berger Vladislav
  • Biro dr Karolj (Biró Károly, 21.1.1864. – 21.2.1952.)  advokat, nekadašnji gradonačelnik. biro

    dr Biro Karoly

    dr Biro Karolj

  • Blum dr Alfred  je rođen  1893.  godine  u Brodu  na Savi, od oca Vilmoša i majke Lang Terezije. 
  • Bondi dr Đorđe (Bondy), direktor “Opšte privredne banke d.d.” (Segedin, 1892. – Aušvic, 1944.) 
  • Bošan, dr Šamu, advokat, bio je vođa cionističke organizacije u Subotici.
  • Breder Lipot (Bröder) st., akcionar sa njegovim sinom, braćom Lipot (Pivnice, 1885. – 1945. ) i Nikola (Miklos) Breder (Bröder) ml. ( Subotica, 1889. – 1945.).        (Breder Jakab Vinkovci, 1871.) firme Transport d.d. međunarodne špedicije.
  • Breder Nikola

    Breder Nikola

  • Bruck, Matija (Borsod, 1890. – ) otac Lipot. Hemičar. Jevrej koji  menja ime Mordehaj u Matija.

    47 1493 788 921

    IAS, F:47. 1493. 788./921

  • Bukvić Ivan, umirovljeni policijski komesar osuđen presudom Okružnog sud u Subotici K. 101/1946 od 26.4. 1946. na smrtnu kaznu streljanjem, kao i trajnim gubitkom svih građanskih i političkih prava kao i konfiskacijiom zemlje u površini od 53 jutra…[1]  Streljanje je izvršeno je  2. 8. 1946. godine a sprovedena je i konfiskacija.[1] POAS, F:278. Vp. 2994/1946
  • Böm Adolf ( 1841 – 1911), Jevrej, supruga mu je bila Buchvald Lili, a sin Dragutin.I 221 1928

C

  • Crnković, Ivan, političar. Izabran u subotičkom okrugu na parlamentarnim izborima 28.11.1920. na listi Narodne radikalne stranke zajedno sa dr Jovanom Radonjićem i Jovanom Manojlovićem. Crnkovic sam
  • Cekuš Stevan ( Mali Iđoš, 31.03.1909. – ? )1909

Č

  • Čulinović, dr Ferdo, (Karlovac, 17. 5. 1897. – Zagreb, 15. 9. 1971.) Povjesničar, političar i publicist, akademik Jugoslavenske akademije znanosti i umjetnosti (1962). Čulinović bio je pravnik po obrazovanju. Kao državni tužilac službovao u Subotici 1923.-1927. 

Ć

  • Ćićić dr Ante, veterinar ( r. 1895. Kreševo). IAS, F:57.3380/1939

D

  • Dajč  Herman (Hermann  Deutsch) fabrikant. Rođen je 1873. godine. 
  • Damjanov, Jakša (Kaštel Gomilica, 26. VII. 1901. – Zagreb, 17. I. 1967.), odvjetnik i političar. U Suboticu se doselio 1921. god. 
  • Damjanov dr Milenko (Kula, 10.07.1910.- ?) veterinar.  Od 1936. u službi Grada.
  • Dobanovački Paja posednik iz Srbobrana. Imenovan je 9. a preuzeo funkciju 13.11.1921. godine. Zamenio ga 1.1.1923. dr Andrija Pletikosić. 
  • Dulić, Marko (Subotica 25.11.1936 – ? ) arhitekta. 
  • Dulić Stipana Đuro   (Bajmok, 15. XII. 1912. – Beograd, 29. VIII. 2006.) narodni heroj. 

  • Martin Džavić, slikar.  U 1929. nudi  Gradu svoju sliku – Bunjevka. Opisuje sliku Bunjevka, ćirilicom, ali je odbijen.

Đ

  • Đelmiš, Gavro /u školskim evidencijama upisan je kao Gyelmis Gábor, sin Lukácsa/ ( Subotica, 15. I. 1882. – Subotica, 13. XI. 1962.), političar, novinski urednik, trgovac. 
  • Đorđević, Dragoslav  (14.01.1887. Zakuta / Opština Kraljevo/  – ?), gradski funkcioner, veliki župan i gradonačelnik. Suprug Mare Malagurski. 

E

  • Erdeš dr Deže (Erdös Dezsö), veterinar bakteriolog je rođen 1881. godine u Kapošvaru.  U Jugoslaviji je od 1921. godine. Stradao je  1944. godine u Aušvicu, zajedno sa suprugom Eržebet (1889-1944).  Osnivač firme  “Patria – zavod  za proizvodnju seruma”
  • Evetović, dr Matija  (Subotica, 24. II. 1894. – 2. VII. 1972.), pjesnik, publicist, podgradonačelik Subotice, ravnatelj subotičke Gimnazije, kustos Gradskog muzeja.   Matija Evetović rođen je u Bačkom Aljmašu /Bacsolmas/ (danas u Madžarskoj)   24. veljače 1894. godine  od oca  Dominika i mati Veronike, rođene Jagić. Matija Evetovic

F

  • Fenjveš /Fridmann/ dr Ferenc (1885-1935) U 1894. njegova familija dolazi  u Suboticu.Fenyves
  • First Geza (Fürst Géza) se bavio trgovinom a držao je i mlin “Viktorija”.
  • Fišer, dr Jako ( Senta, 1868. – Subotica, 1939.), advokat, Jevrej. Sa suprugom  Anom Poper (Segedin, 1879. – ?) imao je troje dece: Gizelu (1890), koja  je  bila udata za dr Artur Gabora, dr Andriju Tisu (r.1903), advokata  (i  nakon rata imao je u gradu advokatsku kancelariju) i Anu (1905), koja je bila udata za Bogdana Stevanovića. Dr Jako  se javlja kao akcionar  i član uprava  u više subotičkih akcionarskih društava: “Hartman i Conen”, “Favorit”, “Labor”, “Industrija željeznog nameštaja”,  “Bačka tvornica  cementne robe i građevno d.d.”, “Minerva”,  “Industrija mramora  i  kamenoreza d.d.”,  “Labor d.d.”itd. Pored toga je bio član masonske lože “Alkotás”,  u  kojoj  je vršio i  funkciju  starešine.
  • Füzi Vilmos, privrednik    Fuzi Vilmos
  • Frenkel Ignjat  (Fränkel Ignácz) (Ada,  1886. – ?). U Subotici od 1918. godine. I on je kao ratni  doseljenik proteran  iz  grada[1], ali zahvaljujući angažovanju na osnivanju i izgradnji radionice za izradu  kolomasti,  1920.godine,  ipak ostaje u gradu. U Majšanskim vinogradima br. 137. podigao je svoj  “fabrički” pogon. Od 1921. godine i registrovati radnju “Primarius, prva jugoslovenska industrijalna tvornica kemikalija” (Ct XIII), koja će proizvoditi sveće, sapun i kolomast. Radio  je  bez motorne snage i svrstavan je u  zanatlije. Od 1923. baviće se i preradom asfalta.[1] IAS, F:47. 1426.XIX 43/1920Njegov sin Frenkel Aleksandar   (Ruma, 1911. – ?)  krenuo je očevim stopama bavio se i preradom asfalta, izradom krovnih lepenki.  [1],  ali uz odgovarajuće obrazovanje – postao je  školovani hemičar.

G

  • Gabor Bela/Vojislav (Geiger Béla), promenio  prezime u Gábor,[1].  On je bio u braku  sa kćerkom Imre Rothmana, Ilonom Rothman.[2]  
  • Gedike (Gedicke) Ervin je 1929. godine bio direktor filijale “Jugoslovenske banke d.d.” u Subotici.
  • Gingold Salamon  je  rođen 28.11.1869. godine umestu Sučavi (Suceava, Rumunija), (otac Herši, mati Sara ) a umro je u logoru Aušvic 1944. godine. S
  • Glid (Glied), Adolf je rođen 1863. u  Bačkom  Monoštoru, a u  Suboticu se doselio krajem maja 1917. godine iz Kaćmara. “Ja  sam do kraja meseca maja 1917. godine u bačkoj opštini Kaćmar  stanovao, tamo sam imao: kuću, zemlju, vinograd. Tamo sam preko desetina godina trgovinu vodio sa: kožom, perjem i vunom. Tada  sam svoje pokretno i nepokretno imanje prodao  i  u Suboticu se  doselio,  gde mnogobrojnu rodbinu imam.”  Sa  suprugom Lujzom Rein imao je sina Pavla (r.1905) i kćerku Juliju (r.1907). Kao “ratni doseljenik”  i on  je dobio senatsku odluku o izgonu, ali nakon intervencije kod Ministarstva unutrašnjih poslova u Beogradu ipak je dobio  dozvolu  za boravak u Subotici. IAS, F:47. XIX 80-6/1920. Nakon rata i on se iselio u  Palestinu. IAS, F:68. I 619/1951.
  • Gonda  (Gottlieb) Alfred je rođen u Vršcu 1890. godine. Učestvovao je u I sv. ratu, bio je u 86. puku i ratovao na ruskom frontu. Iz vojske izlazi u činu natporučnika. Alfred i Rot Margita su imali su kćerku Tereziju. IAS F:86.49.311/1897. Jevrejska porodica Gotlib (Gottlieb) je  1909. godine  promenila  prezime u Gonda.  IAS,F:57.8754/1940. Još 1922. godine nije imao jugoslovensko državljanstvo, plaćao je  gradski porez na strance. Porodica Gonda je 1932. godine izgradila  za  sebe dvospratnu  kuću  pored sinagoge ( Zrinjski trg 4 ). Projektant je bio inž. Bede Franjo.   Rat je preživela samo njihova kćerka. Alfred je stradao u logoru Aušvic a njegova supruga Margita Rot u Dunasegu ( Dunaszeg ).
  • Gutvajn (Gutwein) Adam  je rođen 1892. godine  u Crvenki.  Nemačke narodnosti, evangelik  po  veroispovesti.Od  1920.  godine   bio   je zaposlen je u gradskom tehničkom odeljenju

H

  • hajzler-3Hajzler, dr Zoltan (Heisler Zoltán), lekar (1890-1950)  od oca Jakova.   Rodom je iz Kiš Kereša (Kis Körös), mati Regina Braun iz Sente.  Kupio je 1917. godine imanje na Pekla pusti, gde je i boravio u tom periodu. Držao je santorijum i  kupatilo u Subotici  vlasnik santorijuma  sa 12 kreveta, 1 lekarom, primaju 42 bolesnika. Od supruge Marije Santo  živi odvojeno, imaju dete Andriju (r. 1929) F:47. IV 3327/937 .  dr Hajzler i dr Santo Gabor
  • Hakinger Karlo Hakinger Karlo
  • Halbror (Halbrohr) Nikola vlasnik firme za špediciju Špedicija Halborh & Co.” j
  • Havaš, dr Emil (Hönig  Mano) (Bačka Topola 1884 – Aušvic 1944). Rođen je  u  jevrejskoj porodici, od  oca Hönig  Žigmunda, mlinara ( Apatin 1852- Bačka Topola 1915 ) i majke Kon Neti, i dobio  je ime Mano. 
  • Hartman Josip ( Hártmann József ) (Subotica 21.03.1886 – Australija 1975).  Ima neke simbolike u tome, što je Josip Hartman[1] rođen iste godine kada njegov otac Rafael sa  ortakom Konenenom registruju firmu. Započevši životni put istovremeno sa očevom firmom, mladi naslednik će tako i tim činom biti vezan za sudbinu preduzeća. Kao akcionar u porodičnoj Hartman Jozsef.firmi se javlja već u prvim godinama XX veka, a posle očeve smrti 1913. godine zauzima njegovo mesto u Upravnom odboru.  Na prosperitetu te velike klanično izvozničke firme, a zatim one koju je sam vodio, Hartman je uspeo da izraste u priznatog i bogatog građanina i da obilato koristi sve pogodnosti koje su mu se time pružale. Po narodnosti je beležen kao Jevrej, a pred rat i kao Mađar, po veri kao reformata. Posedovao je niz Hartman-3 nekretnina u zemlji i u Harmann Józsefinostranstvu: hotele “Jagnje” i “Nacional” u Subotici i “Royal” u Beogradu.  Kao da njemu, odnosno njegovoj porodici bogatstvo nije bilo dovoljno za sticanje socijalnog ugleda. Težili su da se njihov društveni status potvrdi i na drugi  način. Tako su uspeli da se domognu i plemićke titule. Jozsef  je 1938. godine pokrenuo postupak za priznavanje titule “visokorodni vitez plemeniti Hartman Josip rinenburški” (Rynnenburg, provincija Utrecht u Holandiji). Molba mu je uvažena Rešenjem Ministarstva unutrašnjih dela Kraljevine SHS br. 26869/1937, te je dobio pravo da, uz prezime, koristi titulu – rinenburški.[2] On je u proleće 1941. godine bio među retkima kojima je pošlo za rukom da napuste Suboticu i odu u inostranstvo, sklanjajući se od užasa rata. Vratio se 1945. godine, ali ga je Titova država osudila i oduzela mu imovinu. Presudom Sreskog narodnog suda Vp 1727/1945 od 14.1.1946. godine konfiskovano  mu je celokupno imanje – fabrike i nekretnine ukupne površine 7.862 kvadratna metra, kao i svi zatečeni tehnički uređaji, živi inventar, gotova roba i ostalo. To će biti temelj za nastanak firme novog imena – “29.novembar”, a koja je  osnovana je Rešenjem Vlade NR Srbije, br.73 od 3.9.1946. godine.[3]  Josip Hartman dospeva 1948. godine u  Izrael, pa zatim u Nemačku. Životni  put  okončava 1975. godine u Australiji.[1] Jozsef Hartman (Subotica 21.03.1886 – Australija 1975). [2] Istorijski arhiv Subotica (dalje IAS), F:57.95.1938. Još 1928. porodica Hartman (Tereza i sin Jozsef) dobila je pravo da promeni prezime, odnosno da doda svom prezimenu – Rinenburški. IAS,F:47.I 108/1927. [3] IAS, F:68, I 1057/1952.
  • Halbror Josip, veleposednik
  • Josip Halbor
  • Herman Adela (Subotica,  1895. – ?), supruga Matije Hermana (Baja, 1890. – ?).Adela Herman r. Kunec (Kunetz) je od 1934. godine ubeležena kao vlasnica firme “Ampula, industrija staklenih roba”. Nalazila se u Manojlovićevoj  ulici 3. (Nazorova). Proizvodila  je  toplomere, termometre,  staklene  špriceve  i  sitnu staklenu robu   za laboratorije. “S obzirom da je kod  nas  uopšte malo  ovakvih tvornica,  ova tvornica radi neprekidno.”
  • Herman dr Karlo (Hermann Károly)  (Subotica, 1887. – ?) lekar. studije završava u Budimpešti i u rodni  grad  se  vraća  1914. godine  kao specijalista  interne medicine. Radio je u svojoj privatnoj ordinaciji, Krupežićeva 2 ( danas 10.Oktobra), kao i u Jevrejskoj bolnici, bavio se i rentgenologijom.[1] U književnom radu, koristi pseudonim -Ambrus  Balázs  (Ambruš Balaž).  “Poznat je bio kao tihi  i  osetljiv  pesnik  – impresionista (zbirka pesama “Koszorü”, 1918)”[2]  Objavljivao  je  u  lokalnoj štampi na mađarskom jeziku. I u privrednim krugovima, akcionarskim  društvima  ili  inokosnim firmama bilo je angžaovano nekoliko lekara i apotekara.[1] U  1922.  dobio  je dozvolu da izveze delove svog rentgen aparata  u Beč, radi popravke.  IAS,  F:47. XXI 28/1922. [2] Dr Emil Libman, Znameniti subotički lekari – Jevereji u istoriji  zdravstvene kulture Subotice od 1832.  do 1944. godine, Rukovet,  4-5,  Subotica 1994, 80 -84. 
  • Hiršl Vladislav ( Hirsl László ), diplomirani  vrtlar držao  je  rasadnik pored Palićkog puta, od 1933. godine. Kao suvlasnik  se 1939. godine javlja i Vilim Konen Jakobčić. Zauzimao  je  površinu  od  13 k.j. i proizvodio je većinom lozni rasad, a nešto manje voćne sadnice. Vladislav Hiršl ( Hirsch Lászlo), (1894 – Aušvic 1944), diplomirani baštovan, odlikovan je za unapređenje poljoprivrede. IAS,F:57.1807//1937.  Supruga mu je, do razvoda 1937,  bila  Marga  Ingus iz poznate zemljoposedničke vinogradarske porodice. Fotog grozd K 86/1947 
  • Hiter, Arpad (  Hüter Árpád) 
    Arpad Hiter

    Arpad Hiter

    Arpad u Suboticu dolazi 1902. godine kao dvanaestogodišnji dečak. Rođen je 1890. godine u Heveškoj županiju  u mestu Pustavisnek (Pusztavisznek) od majke Etele Klajn (Klein) i oca Kalmana. Po narodnost je  Jevrej.  Kao  šegrt  radio je  kod trgovca Geze Klajna (Klein, zatim nakon promene prezimena – Komor Géza), oslobađa  se i nastavlja  da radi kao trgovački putnik. Od 1915. do  1918.  godine je  bio u 6. pešačkoj honvedskoj regimenti. Odmah po dolasku iz vojske, maja 1918. godine ulazi u trgovačku  firmu  svog tasta Rokenštajna, da bi iste godine otvario i sopstvenu  trgovačku radnju.  Očiglednom greškom, Senat 1920. godine, donosi odluku o njegovom proterivanju,  koja  je nakon  njegove žalbe povučna.  Početkom 1921. godine  kupuje kuću u ulici Bene Sudarevića 4 (danas Matije Gupca)  tzv. “Zálogház”. Kuću je kupio od Vere Mačković. Grad je u dvorišnoj zgradi pored glavnog objekta. od 1914. godine uzimao pod zakup prostorije koje je koristilo zabavište. Novi vlasnik je odmah pokrenuo postupak za prekid zakupnog ugovora, pošto navodi da su te prostorije “vrlo važne za trgovinu”, ali je zabavište ostalo u njima sve do 1925. godine. Sprat na na tom objektu, podigao je 1922. godine kao i ekonomske zgrade i  stanove u dvorištu. Radio je kao trgovac  “kratkom robom”, zajedno sa  braćom, Đulom  i Mirkom . Arpad Hiter, preživevši  rat, dočekaće da vidi  kako  mu  nove vlasti oduzimaju imanje, nekretnine, kuću, fabriku. Sa većinom  drugih subotičkih Jevreja, da bi dobio pasoš, odriče se  1948. jugoslovenskog državljanstva i odlazi u Palestinu (Izrael).

  • Hiter Mirko  (Hütter Imré ) 
  • Hiter Đula ( Hütter Gyula)
  • Holender, Lazar i Šamu su se 1907.godine doselili u Suboticu iz Čonoplje. Do 1929. godine su  stekli niz nekretnina u gradu  i okolini. U njihovom vlasništvu  su bile  nekretnine na sledećim adresama: Jugovićeva 12, Senćanski put  103,  Mađarska  5, Zrinjski trg  37, Tolstojeva  22, Frankopanska 1 i 3, što se vidi iz izveštaja “Opšte Kreditne banke d.d.”. IAS,F:43.125. Spratnu  zgradu u Frankopanskoj izgradio je Samu 1925. godine. Braća: Lajoš (1865), Lazar (1870)  i Šalamon (1872) su rođena u jevrejskoj porodici u  Čonoplji, od majke Hane Pulicer i oca Adama, trgovca žitom. Lazar, sa suprugom Ravičer Herminom, stradao je u Aušvicu 1944. Imali su dva sina: Aladara (1902) i Karla (Karlo Holender,  pravnik. 1910-1943 Ukrajina). Salamon je imao suprugu Rozenbaum Helen  (1882-1944) sa  kojom  je imao troje dece. Sinove – Josipa (dr Josip Holender, advokat. Čonoplja 1890 – 1944 Aušvic), Artura (dr Artur Holender, lekar- hirurg. Rođen je u  Čonoplji 1902. Njegova supruga Cukermandl (Zuckermandl) Julija (1918-1944) i  sin  Saša (1939-1944) stradali su  u logoru  Aušvic. Nakon rata iselio se u Izrael, gde je postao priznat u svoj struci. Jelić, nav. delo.st. 177, Pala  (Čonoplja 1905 – Banjica 1941 ) i ćerku. Salamonova kćerka je 1920. godine stupila u brak sa Mihajlom Goldnerom, industrijalcem iz Subotice.
  • Horvat Cvetko, Veliki kapetan 

I

  • Ingus Aleksander, industrijalac Ingus
  • Ivković Ivandekić, Ivan (Subotica, 26. V. 1882. – Subotica, 6. XI. 1968.), geodetski inženjer, političar. Sin Ambrozija-Boze i Marije, rođ. Pertić, brat političara Mirka. Nakon završene gimnazije 1901., odlazi u Budimpeštu na studij na Tehnički Ivan Ivandekicfakultet, koji završava rujna 1905. i postaje inženjer geodezije/arhitekture. Aktivan u javnom kulturnom životu i prije Prvog svjetskog rata, pa je prilikom osnivanja Pjevačkog i tamburaškog društva 1912. izabran za dopredsjednika. Kao vojnik honvedskoga puka iz Osijeka zarobljen je 1915. na ruskoj fronti. U vrijeme raspada Austro-Ugarske, s bratom Mirkom bio je član Bunjevačko-srpskog narodnog odbora u Subotici, osnovanog 10. XI. 1918. u kavani Hungaria (donedavno zgrada kina Lifka), a bio je i član subotičkoga izlasanstva na samoproklamiranoj Velikoj narodnoj skupštini u Novom Sadu 25. XI. 1918., koja je proglasila otcjepljenje od Ugarske. Od studenoga 1918., s potiskivanjem Madžara s vlasti u Subotici, započinje i njegov uspon kao političara. U prvom sastavu civilne gradske izvršne vlasti – Senatu, formiranom 19. XI. 1918. godine, kratkotrajno (četiri dana) bio je na položaju Velikog kapetana (prvi čovjek gradske policije), da bi od 24. XI. nastavio na mjestima koje je odgovaralo njegovoj struci – kao tehnički savjetnik i od 20. III. 1920. glavni gradski mjernik, koje je funkcije obnašao do 30. IV. 1920. I s tih stručnih pozicija, za koje je bila neophodna potpora snažne političke podrške, koju je tada uživao, sudjeluje u krucijalnom procesu kojega kreira Beograd i trajno oblikuje gospodarsku sliku novozaposjednutih područja – agrarnoj reformi i kolonizaciji, pa je tako od 1919. član Komisije za pripremu agrarne reforme.Politčki angažman je započeo u Bunjevačko-šokačkoj stranci (BŠS) a poslije je djelovao u Hrvatskoj seljačkoj stranci (HSS). U kotarskom ogranku subotičkog HSS-a obnašao je više dužnosti. Bio je potpredsjednik organizacije za subotički I. gradski krug, pokretao je ogranke u Subotici i okolici te držao niz agitacijskih skupština. Na parlamentarnim izborima u rujnu 1927. bio je nositelj liste za kotar Kanjižu. Nakon popuštanja stega Šestosiječanjske diktature i obnove parlamentarnog života oktroiranjem Ustava iz 1931., s bratom Ivanom djeluje u vladinoj Jugoslovenskoj radikalnoj seljačkoj demokratiji (kasnije preimenovana u Jugoslovensku nacionalnu stranku) i poslije u Jugoslovenskoj radikalnoj zajednici. To je bio preduvjet da bi dospio na položaj prvog čoveka grada, pa je dužnost gradonačelnika obnašao 1933.-34., odnosno, kako se funkcija kasnije zvala, predsjednika općine 1934.-38. Time je ovaj položaj uspio zadržati  najduže od  svih  gradonačelnika u međuratnom razdoblju, budući da je sve gradske dužnosnike tada postavljala središnja vlast, sem 1927. godine, kada su održani jedini lokalni izbori za gradske predstavnike. Funkciju je predao 18. XI. 1938. Marku Juriću, a za pokazanu lojalnost beogradske su ga vlasti iste godine imenovale za banskog vijećnika Dunavske banovine i senatora (člana Senata, gornjeg doma jugoslavenskoga parlamenta).  Bio je urednik tjednika Sloga (kasnije: Narodna sloga) koji je pokrenut 17. XI. 1932. kao sredstvo propagande u svrhu snaženja političkog položaja braće Ivana i Mirka Ivković Ivandekić, ali je list prestao izlaziti već slijedeće godine.   Kao pripremu predizbornih političkih borbi, koje su dovele do petosvibanjskih parlamentarnih izbora 1935., braća Ivandekić sudjeluju u pokretanju i aktivnom uređivanju subotičkog tjednika Glas Naroda, stranačkoga glasila desničarske dvorske Jugoslovenske nacionalne stranke (JNS). U njemu su tekstovi pisani latinicom, ekavicom, ikavicom, katkad i ijekavicom, čime se, kao i pojavljivanjem prvog broja upravo na Badnje veče, u petak 24. XII. 1933. godine – demonistrirala jasna orijentacija na domaće bunjevačko stanovništvo. Zadnji broj se pojavio 3. V. 1935. Braća Ivandekić stavila su ga u funkciju propagande i agitacije, ne bi li zadržali i učvrstili vlast i ključne političke pozicije koje su tada držali – Ivan kao gradonačelnik, a Mirko kao zastupnik u narodnoj skupštini (donjem domu jugoslavenskoga parlamenta). Uspjeh je bio djelomičan: Ivan se održao na mjestu gradonačelnika potom predsjednika opštine,  dok je Mirka na glasovanju za narodne zastupnike 5. V. 1935. pobjedio protukandidat Josip Vuković – Đido. Nazočio je osnivačkom skupu Matice subotičke 14. I. 1934. Obnašao je više vodećih funkcija u gradskim stručnim i kulturnim udrugama, primjerice, 1922. je bio na čelu subotičke podružnice Udruženja jugoslavenskih inžinjera i arhitekata, 1927. starješina Hrvatskog sokola, a 1933. počasni predsjednik Dobrotvornog vatrogasnog društva.    Važio je za dobro situiranog građanina, pošto je bio vlasnik nekretnina, kuće, zemlje, ali i dionica u nekoliko subotičkih tvrtki (Hrvatska štedionica d.d., Industrija željeznog namještaja i metala d.d., Korzo bioskop d.d.).  Izvori: Historijski arhiv Subotica, F:047. F:47 I  65/1919, F:47. III 138/1923. Lit.: Neven, Subotica, 36,48,50/1926, 35,47,50/1927; P. Pekić, Povijest Hrvata u Vojvodini od najstarijih vremena do 1929. godine, Zagreb, 1930; T. Kolozsi, Szabadkai sajtó (1919-1945), Újvidék, 1979; D. Popov, Srpska štampa u Vojvodini 1918-1941, Novi Sad, 1983; S. Mačković, Subotica i bunjevački gradonačelnici (1918-1941), 1-2, Bunjevačke novine, 5, 6, Subotica, 1999; J. Temunović, Subotička matica, Subotica, 2002; R. Skenderović, Blaško Rajić i Hrvatska seljačka stranka – različiti koncepti nacionalnog identiteta bačkih Hrvata, Dijalog povjesničara – istoričara 8, Zadar 26.-28. rujna 2003., Zagreb, 2004; K. Bušić, Odjeci uspostave Banovine Hrvatske u hrvatsko-bunjevačkoj javnosti, Društvena istraživanja: časopis za opća društvena pitanja, Zagreb, 4-5/2005; M. Bara, Somborska deklaracija i njezino značenje za bačke Hrvate,  Časopis za suvremenu povijest, 3/2006; M. Bara, T. Žigmanov, Hrvati u Vojvodini u povijesti i sadašnjosti: osnovne činjenice, Subotica, 2009; M. Evetović, Kulturna povijest bunjevačkih i šokačkih Hrvata, Subotica, 2010.
  • Ivković Ivandekić, Mirko dr., pravnik, odvjetnik, politički i javni djelatnik (Subotica, 12. II. 1884.- 13. XII 1974. ) Roditelji su bili Ambrozije Boza i Marija Pertić, brat Ivan. Po opisu bio je 180 cm visok.  Studije prava okončao je u Budimpešti (1909), gde je položio i advokatski ispit (1911). Sa budimpeštanskom mađaricom Adalbertinom Veronikom rođ. Ódry (r. 18.V.1889. – ) se vjenčao 18. V. 1912.
    dr Mirko Ivkovic Ivandekic u boji

    Iv.Iv. Mirko kao gradonačelnik

    Za vrijeme rata njegov  otac Ambrozije biva osuđen  11. I. 1915. na 1 g. zatvora u Čilagu jer je govorio u berbernici divanio racki. U kući Vece Mamužića 1911. otvara advokatsku kancelariju. Aktivan na društvenom polju, tajnik je Pogrebnog društva sv. križa (1908) i jedan od osnivača Prve subotičke školske zadruge (1913),  glavni i odgovorni urednik lista Nevena 1913-1914. U prijelomim trenutcima okončanja rata 1918. djeluje u grupi mladih hrvatskih intelektualaca koji su se pojavili kao jasna politička snaga, spremna da odgovori na tadašnju kriznu situaciju. U toj su grupi vodeću riječ preuzeli liječnik Vranje Sudarević i svećenik Blaško Rajić, ali su vrlo važnu ulogu igrali i mnogi drugi, ponajprije pravnici Mirko Ivković Ivandekić i Stipan Vojnić Tunić, svećenici Lajčo Budanović i Ivan Evetović, te učitelji Mijo Mandić i Matija Išpanović.  Kao predstavnici Narodnoga vijeća iz Subotice, uz Blaška Rajića,  Stjepana Vojnić Tunića sudjelovao je  na povijesnoj sjednici Hrvatskoga sabora 29. X. 1918., na kojoj je proglašeno otcjepljenje Hrvatske od Austro-Ugarske i uspostava Države Slovenaca, Hrvata i Srba. Tom prilikom su se susreli sa Stjepanom Radićem i drugim zastupnicima i političarima. HPSS, nezadovoljna naznakama budućega srpskoga hegemonizma, zahtijevala je da se ne žuri s ujedinjenjem kako bi se prije toga buduća država u pregovorima definirala kao zajednica ravnopravnih naroda, ali se u uvjetima otvorenih teritorijalnih aspiracija susjednih država Italije, Srbije i Madžarske većina zastupnika opredijelila za brzo ujedinjenje sa Srbijom u južnoslavensku zajednicu, pri čemu bi se sporna pitanja sa srpskim vodstvom razriješila poslije.  U Zagrebu su do 13 XI. ostali Mirko Ivković Ivandekić i Stjepan Vojnić Tunić, a Blaško Rajić se vratio u Suboticu gdje je 5. XI. organizirao susret hrvatskih i srpskih narodnih predstavnika na kojem je odlučeno da se ustroji bunjevačko-srpska garda koja je trebala održavati red u gradu i  bunjevačko-srpski narodni odbor. Kao subotički delegat  bio je i na na Velikoj narodnoj skupštini u Novom Sadu 25. XI. 1918. koja je potvrdila odluku o odcjepljenju Baranje, Bačke i Banata od Ugarske ali i ujedinjenju direktno sa Kraljevinom Srbijom. Takva odluka je bila plod utjecaja Jaše Tomića i krugova oko njega. Na pretkonferenciji, održanoj u Matici srpskoj pre skupštine, gdje su pored Mirka Ivković Ivandekića prisustvovali i Babijan Malagurski i Blaško Rajić, njihovo izraženo neslaganje s ponuđenim rješenjem bilo je osuđeno na neuspjeh. Glavni gradski odvjetnik je od 20.III.1920. godine, a veliki župan i gradonačelnik Subotice 12.X -11.XI.1924.  U 1924. godini prijavio ponovno pokretanje Nevena kao glavni i odgovorni urednik. List će biti u vlasništvu izvršnog odbora BŠS. Jedan od čelnika BŠS, tj. vođa liberalne frakcije u njoj, zajedno sa S. Vojnić Tunićem i Matijom Išpanovićem,  nasuprot  pučkaške, koju su činili B. Rajić i dr. V. Sudarević, a podupirao ju je i L. Budanović. Prvu su grupu, dakle, činili uglavnom odvjetnici i profesori, a drugu svećenici.  Kao plod dogovora BŠS  s Davidovićevom vladom dr. Mirko Ivković Ivandekić je postavljen 30. rujna, a 10. rujna 1924. i stupio na položaj gradonačelnika i velikog župana u Subotici. No,  to je bilo vrlo kratkotrajno, pošto je 6. studenoga 1924. osnovana je nova Pašić-Pribićevićeva vlada, koja je odmah započela smjenu članova BŠS stranke s gradskih i kotarskih funkcija, pa tako i Mirko Ivković biva 12. XI 1924. smijenjen sa te funkcije. Nastavlja sa političkim djelovanjem u okvirima oporbe. Govorio na Narodnom zboru organiziranom od strane subotičkih HSS-ovaca, prilikom dolaska Stjepana Radića u Suboticu 17. siječnja 1926.,  kao predsjednik  BŠS stranke. Zbor je u potpunosti uspio jer je na njemu sudjelovalo više od 25.000 ljudi.  I u HSS u imao političkih uspjeha. Subotički glasnik 1929. piše da nije izabran u sreski odbor HSS, nego Toma Matković. Pošto je izabran na listi HSS na lokalnim izborima 1927. godine, bio je i član „Kluba gradskih odbornika Hrvatske seljačke stranke u Subotici“, Klub je osnovan 25. III. 1928., a činili su ga odbornici HSS izabrani na prvim općinskim izborima u Vojvodini studenog 1927.: Stipan Vojnić Tunić, Josip Vuković – Đido, Mirko Ivković Ivandekić. Sudjelovao u parlamentarnim izborima 1931. i 1935. godine. Izbore 1931. godine, karakterizira samo jedna, vladina zemaljska lista generala Petra Živkovića, a njen je nosilac u Subotici bio upravo Ivković Ivandekić Mirko, koji je dobio 11 147 glasova od 18 416 izašlih glasača i time poslanički mandat. Bilo je upisano ukupno 28 861 glasača. No 1935. godine situacija se mjenja. Režim je rezultatima izbora bio ozbiljno uzdrman i prinuđen započeti sa prilagođavanjima, koja će u krajnjoj instanci dovesti i do ispravljanja kuta gledanja na inicijative iz Zagreba. U subotičkoj izbornoj jedinici, gdje  je bilo 32 475 upisanih birača, glasalo  je njih 17 941. Za listu dr Mačeka, čiji je nositelj bio  Josip Vuković Đido bilo je  9 818  glasova ili 54,72%,  pa je on i izbaran za narodnog poslanika, dok je  protu kandidat dr Mirko Ivković Ivandekić dobio je samo 2019 (11,25%).   Dio nekadašnjih HSS-ovaca okupljen oko Mirka Ivkovića Ivandekića, Ivana Ivkovića Ivandekića i Matije Išpanovića uključit će se u režimsku Jugoslavensku nacionalnu stranku (JNS) potom Jugoslavenskuj radikalnu zajednicu (dalje: JRZ). Sa bratom Ivanom usmjeravo i oblikovao profil lista Glas naroda (1933 – 1935) koji je pokrenut kao  glasilo JNS.  Mirko Ivković Ivandekić je u predizbornoj kampanji po ukidanju diktature 1931. dao izjavu: “Napustio sam hrvatsku liniju i postao Jugosloven” koja svjedoči o njegovoj osobi i vladajućim društvenim prilikama u zemlji. Ivandekić je 1931. izabran za narodnog zastupnika, a 1933. za gradonačelnika Subotice. Kroz svoje glasilo Slogu promicao je ideologiju integralnog jugoslavenstva. Glasilo kao i politika koju je promicao nije bilo dugog vijeka. Nekadašnji prvi čovjek HSS u Subotici Mirko Ivković Ivandekić, koji se u vrijeme diktature nacionalno i politički preobratio, izjavio je na jednoj sjednici JRZ-a: “Jugoslovenstvo je najsrećnije rešenje za nas Bunjevce, jer smo ovako izjednačeni sa Srbima, Hrvatima i Slovencima, jer smo ovako svi Jugosloveni!!”  Bio je dioničar u nekoliko subotičkih firmi, Korzo bioskop d.d. I nakon rata bavio se odvjetničkim poslom 1951-56 (istorija jug. advokature, 259, 75 g. AKV, 68) Imao je i 8 jutara zemlje. Stanovao je na adresi Trg žrtava fašizma 9.

J

  • Jakobčić, Eugen /Jákobcsics Jénő/ (  Subotica 23. III. 1898. – 1980.) sportaš, mečevaoc. Otac Jakobčić Mirko (Imre) mati Paula Stagelschmidt.  Obitelj mu je bila dobro situirana i utjecajna sa razgranatim rodbinskim vezama. Otac Mirko (Imre) obnašao prije Prvog svj. rata visoke funkcije u Austro-ugarskoj banci. I nakon 1918. godine bio je u bankarskom dioničkom društvu Kreditnoj banci d.d.
  • Jakobčić, Mirko (  Subotica, 1877. – ?),  bankar, vojni časnik. Otac Vojislav Jakobčić (Jakobcsits Béla) veleposjednik i virilsta ((1841.– 15.05.1899.)  majka Pfan Cristine. Oni su pored sina Mirka (Ímre), imali i tri kćerke, Lujzu, Irenu,  Jelenu. Obitelj Jakobčić je imala razgranate rodbinske veze u najutjecajnijom subotičkim krugovima. 
  • Janiga dr Jovan, veleposednik i advokat. Njegova imovina  se cenila na  5-6 mil iona  dinara 1926. IAS, F:43.122
  • Jankač, Matej, pravnik, javni djelatnik, zborovođa.  ( Bistra /Zagrebačka županija/ 21. IX. 1881. – 10. IV. Zagreb 1968. ) Otac mu je bio Stjepan a mati Ana Kos. Bio je 182 cm visok, smeđih očiju i kose. Sa suprugom Anom Jankuševec imao je sinove Zvonimira (Banja Luka 1909. – ?) i Milivoja (Banja Luka 18.11.1910. – ?) te   kćerku Vericu (  – ).Već u pučkoj školi i gimnaziji primjećen je njegov talenat za glazbu. U daljem školovanju na zagrebačkoj bogosloviji njegova darovitost za pjevanje i glazbu očituje se i u tome što postaje prdsjednikom i zborovođom najstarijegJANKAC hrvatskog pjevačkog društva Vijenac a regens chori zagrebačke katedrale postavlja ga za koralistu. Nakon upisa na Pravni fakultet postaje pjevačem Kola a zatim zborovođom Varaždinskog kluba. Po svršetku studija živi i radi u Osijeku gdje djeluje u HPD-u Kuhač. Sa odlaskom u bosanskohercegovačku  sudačku službu, postao je zborovođa banjalučkog HPD Nada a pjevao je bas i bariton.    Nakon što je kao sudski savjetnik premješten u Bihać, nastavlja sa glazbeno kulturnim djelovanjem u tamošnjem HPD Krajišnik. U jesen 1920. godine, nakon dogovora sa subotičkim gradonačelnikom dr. Franjom Sudarevićem, javlja se na natječaj za mjesto gradskog bilježnika i biva primljen. Od  rujna 1920.  se nalazi u Subotici.  Radi prvo kao gradski bilježnik a zatim od tridesetih godina kao odvjetnik.  Jedan je od osnivača “Hrvatskog  pjevačkog  društva  Neven” i prvi pročelnik njegova Odjela za glazbu, a zatim i poslovođa Društva od 1925. do 1930. i potpredsjednik od 16. veljače 1930. do 1941. godine, kada se trajno nastanjuje u Zagrebu.  Njegovi  sinovi  Milivoj   i  Zvonimir, takođe odvjetnici,  bili su aktivni  u Nevenu.   U Subotici je stanovao u I krugu, Agina 8. Važio je za skromnu i samozatajnu ličnost. Ilustrativan je primjer kada je, vjerovatno ne samo zbog toga, nego i neslaganja sa snažnom prorežimskom ideološkom protkanošću  čitavog projekta, odbio učestvovati u radu Odbora za proslavu četiristogodišnjice Cara Jovana Nenada u koji su ga imenovali a ujedno i  sudjelovati u proslavi koja je uslijedila 1927. godinePreminuo je u Zagrebu 10. travnja 1968. godine i sahranjen je na Mirogoju. Izvori: HAS, F:47. XII 1368/921; F:47. XI 35/928; F:57. 867/1934. Lit: Ante Sekulić, Radićevci u životu bačkih Hrvata od 1918. do 1928., Hrvatski iseljenički zbornik, 1994., 160.-161. str. Tomislav Žigmanov, Djelatnost dr. Mihovila Kataneca i Mateja Jankača, Klasje naših ravni, Subotica, 1999., br. 1, 75.-77. str.
  • Jurić Marko “radikalski harambaša” kako  ga  naziva  štampa,  imao je  uspeha kao  političar. Obavljao  niz  funkcija,  bio   narodni poslanik, banski i gradski većnik. Pored toga silno se obogatio kao  vojni  liferant za vreme rata. Vidi:  Pro memoria 9, Mirko Grlica, Geza Vaš, Subotičko višestranačje, Subotica 1990.Marko Juric

K

  • Kalmar  dr Elemer ili Velimir (Kalmár Elemér)  advokat, (Torža 1887- stradao  za  vreme rata ). Studirao je  u Koložvaru. U  ratu je bio vojni sudija. Dr Kalmar je dr kalmar Elemerimao advokatsku kancelariju  sa dr Jako Fišerom. Oni su bili i zajednički vlasnici (po 50% ) velike i dobro uređene ekonomije u Žedniku. Na površini od 205 k.j.  gajili  su pšenicu, kukuruz, ječam, lucerku, šećernu repu, a imali su i uzorno tovilište  svinja i krava  ( sa bikom simentalske rase).  IAS, F:57.4709/1938.
  • Karanović Mladen sbr-karanovic-slika
  • Katanec, Mihovil (Zagreb 26. IX. 1893. – 25. III. 1973.) odvjetnik, zborovođa, javni djelatnik.  Diplomirao je a zatim i doktorirao 1918. godine na Pravnom fakultetu  Zagrebu. Bio je pristaša Radićeve stranke što ga je na neki način i usmjerilo da
    Katanec sam

    Katanec Mihovil

    životni put veže za ove krajeve gdje je hrvatske autohtone inteligencije bilo malo, a gdje je pretila opasnost odnarođivanja. Tako se on s kraja 1919. doseljava u Suboticu. Sa bunjevačko-hrvatskom Suboticom i subotičanima brzo se saživio.  Uposlio se kao odvjetnički pripravnik u odvjetničkoj kancelariji Stipana Tunića. Za suprugu je 1923. uzeo  Bunjevku Janju Bogešić, vjenačao ih je Lajčo Budanović. Stanovali su  na adresi P. Dobanovačkog 13. Odmah po dolasku vrlo poletno uključio se u rad među bačkim Hrvatima. Bio je utemeljiteljem Prosvjetnog društva Neven (1920.) kao i Hrvatskog  pjevačkog  društva  Neven  (1925.) gdje je bio zborovođa, Hrvatske kulturne zajednice (1936.), Seljačke čitaonice u Tavankutu, urednik Nevena 1930-1932. Angažiran je bio povodom proslave 14.-16. VIII. 1936. obljetnice doselidbe veće skupine Hrvata u Bačku.  Na planu političkog djelovanja isprva je radio  kao tajnik Bunjevačko – šokačke stranke, zatim i kao potpredsjednik subotičkog ogranka HSS-a.  Bio je član subotičkog kluba novinara od njegovog osnutka 1929. godine. Pisao je za Seljačku slogu, Subotičke novine, a od  1935. do 1944. i za časopis za književnost, umjetnost i znanost bačkih Hrvata Klasje naših ravni. Drugi svjetski rat ga zatiče u Beogradu gdje je bio mobiliziran. Uspijeva da nakon kapitulacije dođe do Zagreba i kao osvjedočeni HSS-ovac dobiva visoku funkciju u ministrstvu prosvjete koju obavlja do do 1944. godine. Nakon rata i povratka u Suboticu biva u dva navrata, 1946. i 1947.  hapšen, ali ne i osuđivan. Ipak biva izoliran, ne može se uposliti ili raditi kao odvjetnik. U 1959. godini napušta Suboticu slijedeći svoju djecu koja su studirala u Zagrebu. Izvori: Povijesni arhiv Subotica, F:47. II 2924/939; IV 2521/941. Djela: Hrvati Bačke i Baranje u svietlu brojitbe, Klasje naših ravni, Zagreb, 1943., br. 1, 117-120.Lit: Tomislav Žigmanov, Djelanost dr. Mihovila Kataneca i Mateja Jankača, Klasje naših ravni, 1999, br. 1, str. 76-77.

  • Karakašević, Gavra ( 1888. – Subotica, 9. IV. 1924.), redarstveni kapetan. Ima velike zasluge što je brzo ugušen tzv. Zelićev puč 19/20. IV 1920. godine. Vjerovatno da je imao i udjela u Zelićevoj pogibiji prilikom pada sa stubišta na trećem katu Gradske kuće, koje je javnosti predstavljeno kao samoubojstvo. Dužnost prvog čovjeka gradskog redarstva – Velikog kapetana Subotice preuzeo je od Dušana Manojlovića 21. VII. 1921. Pored policijskog posla javlja se s pokušajima rješavanja teške socijalno gospodarske situacije, pa je tako 1922. godine apelirao na gradske vlasti da se uveze brašno iz Rumunije, pošto je domaće skupo, i cijena kruha u Subotici je veća no ona u Beogradu. Zahvaljući njegovom pozivu 1924. u grad je stigla i grupa Bugara vrtlara, koji su radili u tzv. policijskoj bašti pa time doprinosili unapređenju te djelanosti. Preminuo je u 36 godini, ostavivši iz sebe sina Nikolu i udovicu Mariju. Sahranjen je u Subotici a grad je pruzeo troškove pokopa. Lokalni list Zemljodilac, od 20.IV.1924. je zabilježio da mu je grob bio oskrnavljen. Izvori: Povijesni arhiv Subotica, F: 47. XXIII 3/1922; V 3446/1924; XIX 92/1924; Gr. 364/929
  • Kemenj  Dezider (Kémeny /Krausz/ Dezider) vlasnik pogona za proizvodnju sirćeta od 1891. godine. Nakon rata adresa mu je glasila Vojnovićeva  ulica 5. Poizvodio je sirće, do 1500 hl., ali se bavio i konzerviranjem voća i povrća, pasulja, graška, paradajza, paprike, krastavaca[1] David (Dezider) Kemenj  je rođen  1881. godine u Širaku (Mađarska) od oca Kraus Josipa i majke Lederer Nine. IAS, F:57.135/1935. Nije nam poznato kada je izvršio promenu prezimena na Kemenj.
  • Kertes (Kertesz), Samuel, nastavnik Više Trgovačke škole.   Rođen u Subotic1 1882. U 1920. dolazi iz ruskog zarobljeništva. Otac Kon Ignac, mati Venecianer Janka Profesor, stan Bledska 1.
  • Klajn dr Adolf  (Klein Adolf) (Subotica, 1863.- ) lekar. On je  penzionisan  1920,  kao primarius Gradske bolnice, nalazio se od 1904. do 1931. se na čelu Jevrejske  veroispovedne opštine (JVO), kao njen predsednik.[1] 
  • Klajn dr Endre/Andrija (1893.-1944.) lekar. Sin dr Adolfa Klajna. Bio je aktivan u radu subotičkog društva Sokola. Organizacija Sokola Kraljevine Jugoslavije  imala je zadatak da vaspitava  omladinu  u zdravom  duhu,  podiče  njihovu nacionalnu svest, jača domoljublje i razvija panslavizam, sve to putem podizanja njihove fizičke sposobnosti – vežbanjem. U 1935. godini bilo je 2326 Sokola u  Subotici.  Većinom su  to  bili đaci, studenti, nastavnici, činovnici, ali je tada bilo i 11 članova – lekara. Bili su najaktivniji u posebnom “zdravstvenom otseku”, koji se starao o utvrđivanju sposobnosti članova za vežbanje, saniranju eventualnih povreda  vežbača,  te predavanjima o higijensko  – zdravstvenim temama.[1] Dr Klajn se i nije  posebno  isticao u radu te organizacije, ali je simptomatično kako je sokolstvo, uz druge okolnosti u tom okruženju, uticalo na njega, kao jednog od retkih Jevreja po rođenju – Sokola. On je  rođen  u Subotici  1893.  godine  u  porodici  dr  Adolfa Klajna. Nastaviće na profesionalnom planu očevim stopama, školovao se i postao lekar. Diplomu mu je  Senat  objavio  1923.  godine.  Ali  nije sačuvao veru  svojih predaka, prešao  je  u pravoslavlje. Tragove procesa asimilacije subotičkih Jevreja možemo pratiti i u 19. veku, a ona  je nastavljena i u međuratnom dobu. Tako je i dr Klajn odlučio da promeni svoje porodično prezime i da istupi iz Jevrejske opštine. Postupak za promenu sa Klajn na Klenić poveo je 1933.godine. Zanimljivo je obrazloženje, u pozitivnoj odluci,koju je donela nadležna banska vlast.”Kao razlog navodi,što je vaspitan u jugoslovenskom macionalnom duhu, te kao član Sokola Kraljevine Jugoslavije i kao lekaru nacionalisti sadašnje porodično  ime  Klajn mnogo mu smeta u privatnom životu.”[2] Porodica  Klenić, Andrija, njegova supruga Jelena (r.Lederer) i sin Toma je stradala u Aušvicu.  [1] Pročelnik tog otseka je bio dr  Đurišić, članovi dr Klenić  (Klajn),  dr Crnković, dr Knežević,  dr  Poljaković. [2] IAS,F:47.I   5010/1933
  • Klajn (Klein/Komor) Geza je vodio firmu sa razgranatom delatnošću, od trgovine osnovnim prehrambenim proizvodima, preko proizvodnje i prodaje boja, lakova i benzina, do zastupanja “Forda”,  je u 1930. imao godišnji  promet  3 miliona dinara. Tada je zapošljavao  10 radnika.  Geza Klajn (Klein) (Nađ Čeč /Nagy Csecs/ 1867. – Aušvic, 1944.). Promenio je prezime na Komor. Supruga mu je bila Matilda Sesler (Sessler) (Subotica 1873 – ? 1944). Imali su dva sina Julija (Gyula) (Subotica 1893 – ?)  i Ernesta (Ernö) i kćerku Magdu, udatu Lederer. Ernest Komor (Subotica 1895 – Dornau 1945) juna 1940. godine pozvan  je  vojnu vežbu kao rezervni  artiljerski  kapetan. Učestvovao  je i u  ratu, a njegov završetak je dočekao u redovima američke  vojske. Po izveštaju mađarskih detektiva  1943. godine ocenjen je kao prijatelj Engleza i Amerikanca, te pripadnik masonske lože. IAS, F:176.15. Ni njegova  sestra  Magda Komor nije preživela rat, stradala je u deportaciji.
  • Klajn dr Lajčo, pravnik. Na čelu Komande gradske narodne straže Subotica nalazio se 1945.
  • Kon, Aleksandar (Kohn Sándor)  je rođen u Meljkutu (Mélykút, Mađarska) 1873. godine. Otac mu je bio Herman, a majka Esti Švarc (Schwartz Eszti). Iz njegove  molbe za izdavanje uverenja o državljanstvu iz 1934. godine, saznajemo da je bio visok 168 cm, sede  kose, smeđih očiju, bez osobenih znakova. IAS, F:57.943/1934. Od  1905. godine je nastanjen u Subotici. Sa suprugom Jelisavetom  (rođenom  Sudarević) imao  je sina Stevana, a sa prvom suprugom Paulom Štajner (Steiner) sina  Mirka (Emerich, Subotica 1905 – Ukrajina, Voronjež, 1943) koji je studirao u Nemačkoj. IAS,F:70.6078/1945. Mirko Kon je 1939. godine osnovao  komanditno društvo, trgovinu kožom, perjem i vunom “Kon Mirko, k.d.” (Ct  XIII 187). Spoljni član društva, sa ulogom od milion dinara, bio je Vilim  Konen Jakobčić.  Mirko Kon  je bio predsednik subotičkog “Udruženja jugoslovena Mojsijeve vere” osnovanog  1934. godine. Vidi: Jelić, nav.delo. Aleksandrova udovica Jelisaveta sa maloletnim sinom Stevanom 1950. godine se iseljava u Izrael. IAS,F:68,XVI 145/1950,  a njihova imovina (kuće: Zrinjski  trg 33,35) biva  nacionalizovana. IAS,F:68,XVI 428/1950. I Stevanu je nacionalizovana  imovina: Marksov put 93, 109, 1/2 kuće Zrinski trg 33, i 35. IAS,F:68. XVI 428/1950.
  • Kon, dr Mirko (Kohn Imre) , lekar, (Mélykut 24.05.1899. – ?). Od 1902. u Subotici.  Otac Ede  (1860. -1944.). Stan: Save Tekelije 54
  • Kon, Mirko (Kohn Imre), sin Kon Aleksandra i Paule Steiner. (Melykut, 1905. – ?). Od 1905 u Subotici .
  • Kon, (Kohn) Mavro, trgovac.  Subotica 1915, stan I krug br.3. Supruga Hermina Krishaber.
  • Kop (Kopp), Marsel, industriajalc (1888.-1944.).  On je 1941. godine pozvan u jugoslovensku vojsku. Stradao je 1944. u mestu Oflag Barkenbrige. Supruga Lenka Hajduška također  je stradala  za vreme  rata (Budimpešta 1893 – Vrnjačka Banja 1944 ) Dece  nisu imali. Marsel  je bio predsednik jevrejskog sportskog i kulturnog društva “Hakoah”.
  • Konen (Conen) Vilim (Dizeldorf/Düsseldorf 1866 – Subotica 1938). Porodica Konen (Conen) vodi poreklo iz Nemačke. Prvi podaci o njoj sežu s kraja  16. veka, kada se pojavljuje u Dizeldorfu (Düsseldorf).[1] U tom gradu je 1866. godine svet ugledao i Vilim Konen (Conen Vilim, 1866-1938), kao najmlađi od četvoro dece, od oca Matiasa (Mathias Conen, 1832 – 1905), baštovana i majke Ernestine Ejkeler (Eyckeler).                preduzeća, klanice i izvozne trgovine za živinu i jaja. Tako će od prvobitne firme, koja je bila registrovana kao ortačko društvo “Hartmann Rafael és társai, nastati “Hartmann és Conen” (“Hartman i Konen”) – upisano 1890. godine (Ct  II 1/1890. i Ct II 104 /1896. godine), da bi se, u novom obliku, kao deoničarsko društvo – “Magyar huskiviteli reszvenytársoság” (“Mađarsko deoničko društvo za izvoz mesa”) javilo 1906. godine.[2]  Tada  je glavnica iznosila milion kruna podeljenih u 5.000 deonica. Kao članovi Upravnog odbora bili su upisani: Rafael Hartman, Vilim Konen, Ferenc Vaš i  dr Gabor Regenji (Regényi Gábor).  Dobro poslovanje firme se zasnivalo na: kupovini samo na veliko na okolnim tržištima bogatim (jeftinim) sirovinama – prvenstveno živine i jaja, a u kasnijem periodu i svinja, na dobroj  tehnologiji prerade i konzervisanja (hlađenja), ali isto tako i na razvijenoj porodično-poslovnoj solidarnosti i saradnji, izgrađenim vezama u inostranstvu – pošto je sva produkcija bila namenjena izvozu.  Posle 10 godina boravka u Subotici, kada se firma učvrstila i osnažila, a sam Vilim  Konen potvrdio kao uspešan trgovac i kada se njegovo materijalno stanje bitno poboljšalo, on 1895. godine uzima za ženu Subotičanku iz ugledne porodice Jelenu (Ilona) Jakobčić. Kao svedoci na venčanju bili su Rafael Hartman i sam gradonačelnik – Lazar Mamužić.[3]  Osnivanje filijalnih preduzeća, akcionarskih društava u Segedinu (Szeged) i Sentešu (Szentes), te kancelarija za prodaju u Beču, Berlinu, Londonu i Cirihu u periodu do 1914. godine, dovoljno svedoči o razgranatom i uspešnom radu firme. U skladu sa tim raste i bogastvo Rafaela Hartmana, kao i njegov ugled i značaj  u široj javnosti, a posebno u jevrejskoj zajednici.[4] O tome govori i podatak da je zauzimao visoko mesto  na listama virilista.  Na skupštini akcionara održanoj juna 1927.godine doći će do promena osnovnih pravila, kojima je utvrđeno ime društva – “Hartmann & Conen izvoz mesa d.d.”.   Nakon smrti drugog osnivača – Vilima Konena (1938. godine), doći će do podele firme na dva odvojena preduzeća. Josip Hartman nastaviće da vodi postojeće, a Vilim Konen Jakobčić osnovaće novo. [1] Vilim Konen Jakobčić, sin osnivača firme, napisao je u Nemačkoj 1979. knjigu memoara- Unmenschen die sich für Halbgötter hielten (Neljudi koji su se smatrali polubogovima), u kojoj iznosi svoja sećanja na detinjstvo i poslovanje porodične firme. Zahvaljujući njegovoj kćerki Veri, koja mi ju je stavila na uvid, korišćeni su podaci iz nje. Tako saznajemo da je u XVI veku rodonačelnik porodice bio Conradt Hanss, zvani Coen. [2] IAS,F:57.5. Registar C. Kao direktor  firme je naveden Refael Hartman. [3] IAS, F:68.XII 1104/1947. Jelena Jakobčić je rođena  1877. godine, od oca Vojislava (Béla, 1841-1899) i  mati Kristine r. Pfan. Oni su imali tri kćerke. Pored Jelene, Angelu i Jelisavetu i sina Mirka (Ímre), koji će biti funkcioner banke. Laza Mamužić je imao za ženu Belinu sestru Eržebet (Erzsébet) Jakobčić. [4] Rafael Hartman je 1895. godine vršio funkciju predsednika JVO. Napadala ga je protivnička  struja Gajgera Mora, i, zbog slabog poznavanja mađarskog jezika, uspela je da ga smeni. [5] Konen, nav. delo, st. 223. [6] Na imanju 1939. godine ima 35 krmača. IAS, F:57. 4266/1939. [7] F:57.95.1938. Još 1928. porodica Hartman (Tereza i sin Josip) dobila je pravo da promeni prezime, odnosno da doda svom prezimenu – Rinenburški. IAS,F:47.I 108/1927. [8] Katalog izložbe, Spomen na subotičke Jevreje, Gradski muzej Subotica, Subotica, [9] IAS, F:70. 14 996/1945. [10] O toj kući Hartmanovih vidi: Gordana Prčić Vujnović, Viltorija Aladžić, Mirko Grlica, Gradotvorci I , Subotica 2004, st. 316-319. [11] IAS, F:68. Nac. 298 [12] IAS,F:68 nac.142. Tako su neki od objekata bili i: strojarnica  od 662 m2, hladnjača – 957, fabrika za  konzerve – 495 (Građevinski izveštaj). Zanimljiv je i inventar gotove robe – začina. Zatečeno je 340 kg majorane, 3.142 kg sitne paprike, 542 brašna od luka, 3.120  kg korijandera itd. [13] IAS, F:68, Nac. 142
  • Konen (Conen), Vilim Jakobčić  (Subotica, 1903 – Neüminster, 1993) od oca Vilima Konena i majke Jelene Jakobčić. Kao sin industrijalca, osnivača preduzeća “Hartman i Conen”, rastao je u okruženju, koje ga je rano pripremalo i usmeravalo da se uključi u porodičnu firmu. Školuje prvo u Subotici pa zatim inozemstvu i uči trgovački posao, ali i jezike – francuski i italijanski. Da je savladao tajne trgovačkog posla potvrđuje njegova kasnija uspešna karijera. Isto tako, naučio je jezike, postao je pravi poliglota i govorio je 6 jezika: nemački, srpskohrvatski,  mađarski, engleski, italijanski i francuski. Po dolasku u zemlju, u svojoj 17. godini,  nastavlja
    Konen 9

    Konen V. Jakobčić

    “šegrtovanje” u subotičkom preduzeću. Kao deoničar se javlja 1925. godine, da bi u Upravni odbor prvi put bio izabran 1927. godine. Aktivan je bio i na drugim društvenim poljima, radio je na formiranju i razvijanju “Rotary” kluba u Subotici. Bio je predsednik tog kluba u 1936. godini. Javlja se i kao član masonske lože “Stela Polaris”. Imenovan je u više navrata za gradskog odbornika u Gradskoj skupštini (Proširenom Senatu).  Vilim Konen Jakobčić je, pored učešća u porodičnoj firmi, nakon 1934. godine bio i vlasnik sopstvenog klaničnog preduzeća i hladnjače – “Eskimo” (Natoševićeva 44). Kao akcionar se javlja i u nekim drugim subotičkim deoničkim društvima: “Labor d.d.”, “Industrija željeznog nameštaja i metala”, “Neuhaus i Holländer” , “Jugomautner proizvodnja i trgovina semena d.d.”, “Opšta kreditna banka d.d, “Kon Mirko k.d. , “Balkanmetal”.           Godine 1939. postaje vlasnik voćnog i loznog rasadnika “Hortus” na Paliću. U 1940. godini registruje izvoznu trgovinu konja i poljoprivrednih proizvoda “Kosovo”, koju juna te godine prodaje Milojković Vojislavu iz Beograda. Pred rat je imao u bečejskoj pivari 80% deonica.  Po uverenju o narodnosti, koje je dobio od gradskih vlasti 24.1.1940. godine, pripada “Bunjevačkom plemenu”. U uverenju stoji “asimilovan Bunjevac”.[1] Kao rezervni oficir imao je ratni raspored u 125. bosanskom bataljonu. Po odzivu na poziv, njegova jedinica se nalazila na položaju kod Vrbovca, gde biva zarobljen, ali i ubrzo pušten kući. Po dolasku u Suboticu, okupacione vlasti su ga uhapsile i Konen mladdržale u kućnom pritvoru do septembra 1941. godine, kada mu je dozvoljeno da ode za Budimpeštu, gde ostaje sve do februara 1945, kada se vraća u Suboticu.  Nakon rata, nove vlasti ga 1946. godine osuđuju na godinu dana prinudnog rada i konfiskaciju imovine presudom “Suda za suđenje protiv nacionalne časti” br.102/1945. Kao olakšavajuća okolnost uzeto mu je to što je, boraveći u Budimpešti, materijalno pomagao  “pokret” i spasao neke pojedince.Ali, opet je uhapšen 1949. godine pod optužbom “za krađu, sabotažu i štetočinski rad”.  Osuđen je na smrt streljanjem, da bi nakon nekoliko intervencija ipak bio pomilovan – ostala mu je samo zatvorska kazna. U svojoj borbi za goli život, zaštitu imovine, uzdao se u svetsku javnost, razvio je prepisku sa istaknutim državnicima i vladama, javnim ličnostima. Pisao im je o svom slučaju, o odnosu novog režima prema vlasništvu, privatnoj imovini. Kao rezultat toga, dobio je pasoš 1961. godine, ali pod uslovom da se više nikada ne vraća u zemlju. Do kraja života ostaće u Nemačkoj.[1] Iistorijski Arhiv Subotica, F:47, IV 657/1940.

  • Konrat Kornel, privrednik Konrath Kornel
  • Kop, Samuel (Kopp Samu), industrijalac, (Bistrica,  pored Slavonskog Broda, 1858,  – Subotica, 1937. ). Završio je hemijsku  školu u Gracu. Samuel  je sa sinovima bio 1928. godine angažovani su  u  mesnoj  cionističkoj organizaciji, koja organizuje  sastanke u “Lloydu”. IAS, F:235.26.99./1928. Mesna cionistička organizacija je obrazovana 1927. godine, a na čelu su  joj bili dr Šamu Bošan i dr  Ferenc  Hirt.
  • Kop, Sigmund (Kopp Zsigmund), industrijalac, (Slavonski Brod, 1895. – Aušvic, 1944. ). Od oca Samuela.  Supruga mu  je bila kćerka poznatog subotičkog lekara, oftamolaga dr Adolfa Vilhajma (Wilheim) – Klara ( rođena u Subotici  1899.  stradala u fašističkim logorima  Aušvic ili  Bergen  Belzen.)  Sigmund  je svoje angažovanje u privrednim vodama započeo u očevoj  firmi, da bi  od tridesteih godina  imao  i nekoliko  sopstvenih  preduzetničkih akcija. Tako je 1931. izvadio obrtnicu za kupo-prodaju preslikača (IAS, F:57. 2803/1931) u 1937. za parfimerijsku radnju  “Hermes”  (IAS, F:57.4454/1937)  a 1939. godini za trgovinu furnirom (IAS, F:47. IV 3146/1939). Bio je rezervni artiljeriski kapetan  I klase, 1940. pozvan je na  vojnu  vežbu. (IAS, F:47, IV 10538/1940) Stanovao je na adresi Šenoina 20. Imao je dva sina, Miroslava (Subotica, 1924. – ?) i Pavla (Subotica, 1929. – ? )
  • Kop Marsel   (1888.-1944.) od oca Samuela.  Marsel je 1941. godine pozvan u jugoslovensku vojsku kao rezervni oficir i odatle dospeva u nemačko zarobljeništvo iz kojeg se nije vratio.  Njegova supruga tada odlazi u Vrnjačku Banju i tu joj se gubi trag. Bračni par nije imao dece. Stradao je 1944. u mestu Oflag Barkenbrige. Supruga Lenka Hajduška  (Budimpešta, 1893. – Vrnjačka Banja, 1944. ) također  je stradala  za vreme  rata  Dece  nisu imali. Marsel  je bio predsednik jevrejskog sportskog i kulturnog društva “Hakoah”.
  • Korhec Đula       Korhec sa sup 1930
  • Kosić, dr. Mirko, ( Kikinda, 27. III. 1892. –  Lugano, 25. VI. 1956.) sociolog, sveučilišni profesor, narodni  poslanik. Osnovnu školu pohađao u  Kikindi, gdje započinje  i gimnaziju koju  nastavlja u Novom Sadu i Kronšatatu a završava u Trstu 1911. godine. Prava, ekonomiju i političke nauke studira u Strazburu, Minhenu, Ženevi i Cirihu. Nakon što je uspio pobjeći s mobilizacije, sudjeluje u Prvom sv. ratu kao dragovoljac u srpskoj vojsci u odjelu za vanjsku propagandu, te prelazi s vojskom Albaniju, a sa Krfa biva upućen u Italiju i Švicarsku. Supruga mu je bila Margot. rođ. Knabe. Doktorira u Cirihu 1917. godine. Za docenta na novootvorenom Pravnom fakultetu u Subotici izabran je 1920. godine, da bi na njemu od 1925. do 1931. predavao ekonomske nauke, privrednu politiku i sociologiju kao redovni profesor. Kao najznačajniji domaći sociolog između dva svjetska rata doprineo utemeljenju teorijske sociologije i napisao prvi udžbenik sociologije kod  kod nas. Prvi je cjelovito obrazložio najvažnija epistemološka pitanja sociološkog metoda, oslanjajući se na Maksa Vebera a potom i na osnovna načela Dirkemovog pozitivističkog metoda. Bio je osnivač prvog sociološkog časopisa Društveni život. Paralelno s tim (1925.-1930.), obavljao je dobro plaćenu funkciju tajnika Trgovinsko-industrijske komore u Novom Sadu i pomoćnika ministra za trgovinu i industriju (1926.-1927.).  Za narodnog poslanika na listi Bogoljuba Jevtića izabran 1935. U vrijema rata i okupacije (1941.-1944.) bio je viceguverner Narodne banke Srbije. Novčano pomagao Ravnogorski pokret. Na završetku rata emigrira u Švicarsku  gde ostaje do smrti.Djela: Pangermanizam, Velika Kikinda, 1912; Noviji tipični pokušaji konstituisanja sociologije,  Beograd, 1924; Problemi savremene sociologije,  I, Beograd, 1934;  Uvod u opštu sociologiju, Novi Sad, 1934; Hrvatsko pitanje i nacionalno jedinstvo,  Novi Sad, 1937. Izvori: Povijesni arhiv Subotica, Pravni fakultet Subotica F:228. 83. Lit: Lit: Miodrag Simić, Istorija subotičkog Pravnog fakulteta 1920-1941, Beograd, 1999; Srpski biografski rečnik, V tom, Kv-Mao, Novi Sad 2011,  str. 253,254.
  • Kuntić, M. Alba  
    alba-kuntich

    Alba M. Kuntić

    ( Subotica 8.12.1907. – ). Otac Mihailo.  U 1927 upisan u I,  zimski semestar na subotičkom Pravnom fakultetu, a 6.10.1931. diplomirao. Nakon toga moli stipendiju od Grada da nastavi školovanje na Sorboni, odbijen jer je advokat a ne siromah. 

 

 

  • Kuntić dr Marko (Subotica, 25.12.1901.- ?), odvjetnik, javni djelatnik. Rođen od oca Ljudevita i majke Pavlica Danice. Školovao se u Subotici, upisao prvi semestar na Pravnom fakultetu 1921. godine a diplomirao 1925. Radio u gradskoj službi kao predsjednik Siročadskog stola 1928.  a zatim 1929. kao odvjetnički pripravnik i odvjetnik. Angažiran u hrvatskim udrugama – Hrvatskom pjevačkom društvu Neven, Pučkoj Kasini.  Član starješinstva Pučke kasine te je tako  1935. dao prijedlog da se izradi slika pok. Biskupa Ivana Antunovića, što je i realizirano. U 1933. sudjeluje u delegaciji koja  postavlja spomen-ploču u Blagaju, govori u Subotici na velikoj proslavi 250 godina od doselidbe veće grupe Bunjevaca 1936. godine.  Mađarske vlasti ga, po okupaciji, u svojim evidencijama označavaju kao idejnog vođu i pokretača prohrvatskih gibanja među Bunjevcima,  kao zagovornika ideja da Subotica „neće dugo ostati u okvirima Mađarske nego će se pripojiti Velikoj Hrvatskoj“.  Lit: Petar Pekić, Spomenica pohoda Bunjevaca u svoju staru postojbinu, Subotica 1933. Izvori. PoAS, F:28.9.; F:176.15.; F:228.143. 228 143 MK
  • Kurteš Miloš (1885. – ?), trgovac špecerajskom robom, od 1911. ima svoju radnju ( u 1927. na adresi Štrosmajerova 3). Supruga mu je  bila  Katica Janković. Odlikovan 1929. ordenon  Sv.  save  IV  reda.

L

  • Lebl dr Marcel (Löbl Mársel) advokat,  (1892.  – Dahau,  1945.). Spadao je  u veleposednike, imao je 300 jutara zemlje u Bajši. IAS,F:43. 122.1926 )
  • LELBACH samLelbah Julije (Lelbach Gyula)   veleposednik, (Subotica,  1883. – ?).   Od njega je Lelbah Gyulaza potrebe agrarne reforme oduzeto  1923.godine –  179,  1924.-  258, 1925.  –  323 k.j. zemlje. Lelbah  je bio predsednik Evangelističke crkvene opštine 1926. godine Poznat i priznat kao uzgajivač rasnih, trkaćih  konja.
  • Lepedat Ilija, (Subotica,1884. -? ). Bio je bankarski  službenik  kod “Industrijske i Trgovačke banke d.d.” od  1902.  godine,  u  ratu  kao vojnik, a od 1918. tumač kod Ilija Lepedatsrpske vojske, zatim je od 1919. do 1921. postavljen za komesara za sekvestar novčanih zavoda, potom finansijski senator u Senatu i direktor “Gradske Štedionice”. Bio je u masonskoj loži. Nakon  rata, 1945.  godine venčao se Terezijom Vajda. IAS, F:68. XII 1352/1948
  • Levental Henrik (Löwenthal Henrich)[1] je već u svom rodnom mestu, Krsturu, započeo sa trgovačkim poslovima. U Suboticu se doselio novembra 1917. godine “..radi školovanje  dece”[2] Imao je  dve kćerke i dva sina. Tu je nastavio da se bavi, barem u prvo vreme, trgovinom tekstila, i sudeći po rezultatima, imao je puno uspeha u tom poslu. Tako je već dvadesetih godina, porodica Levental imala kuću u ulici Bene Sudarevića (Matije Gupca  11, i radnju u Trumbićevoj ( Petefi Šandora ) 6. Po izveštaju subotičke banke on je “…bogati i uspešni trgovac tekstilnom robom koji ulaže kapital  u industriju.”[3]  “Trgovina koja ima vrlo bogato sortirano stovarište  sa najskupljim svilenim i vunenim tkaninama u vrednosti od  cca  8 000 000  dinara. Godišnji promet se ceni na 30 000 000 dinara. Pasive su nam nepoznate. Imenovani ima jednu kuću u vrednosti od 350 000 dinara.”[4]   Uvozio je raznu tekstilnu robu, pogotovo svilu i krep (Crepe de chine, Crepe georgette, Crepe marocain ).[5]  O njegovoj dobroj situiranosti govori i podatak da je 1927. godine bio je jedan od retkih subotičana koji je imao putnički automobil (marke “Fiat”). Pod imenom “Merkur, tvornica čarapa i pletene  robe”,  firma je ubeležena  26. 8.1927. godine kao vlasništvo Judite Hauer, rođ. Rosenfeld (Ce VII 382/1927). [1] Henrik Levental (Bački Krstur 1880 -Aušvic 1944 ). Završio je srednju  školu. Supruga mu je bila Bek (Beck) Vilma ( 1884 – 1944 ). [2] IAS.F:47. Gradonačel. ured, 418/1922 [3] IAS, F:43.124 [4] isto [5] IAS,F:235.23.346/1926.  U tom  dopisu “Udruženju trgovaca i industrijalaca” ističe da bi njegova potrošnja francuske robe, pod povoljnim uslovima,  mogla  dotići  čak 2 miliona franaka. Praksa je bila da se plaćlo odloženo, sa  rokom  do 150 dana.
  • Levi Mor (Löwy Mór)  fabrikant štirke je rodom iz Senteša, koji je 1887. godine u Subotici stupio u brak sa Hohenberger Rozom.
  • Lifka Aleksander (Brašov (Rumunija),  1880.  – Subotica, 1952.). Porodica mu potiče iz mesta Lužec, nedaleko  od  Praga. Bio je najmlađi sin putujućih umetnika koji su se bavili držanjem pokretnog muzeja. tako je i Aleksandar rođen  na jednom putu. Imao je još  2 brata  i sestru.  Nakon  osnovne  škole, srednje obrazovanje stiče  u Beču.Važi  za  jednog  od  pionira kinematografije  na   ovim prostorima. Pored prikazivanja filmova, bavio se  i  snimanjem.  vidi: Janoš Čala, Počeci kinematografskih delatnosti na teritoriji Vojvodine ( 1896 – 1918 ), diplomski rad, Beograd 1981. Postupak za dobijanje jugoslovenskog državljanstva pokrenuo je tek 1939.godine kada  stiče zavičajnost  u Subotici, što je bio preduslov za državljanstvo. Supruga  mu  je bila Eržebet Bek (Đer 1895-?) , sa kojom se venčao 1920. Sa  njenim mužem Mirkom Bek, Aleksandar je 1937. godine bio ortak  u  trgovini drvima.  IAS, F:47.1265/1937.Bio je član masonske lože “Alkotás” ( od 1921. “Stvaranje” ) u Subotici.
  • Lipozenčić dr Vladislav (Subotica, 5.07.1895. – Subotica, ? 11.1944.). Iz imućne
    1 LADISLAV LIPOZENCIC

    Lipozenčić Vladislav

    bunjevačke porodice. Studirao pravo u Budimpešti i Minhenu. Godine 1927. položio odvjetnikčki ispit, a od  1928. radio kao odvjetnik. Predsednik subotičkog Rotari kluba 1939-1940. Sljedbenik vladajućeg režima. Postao poslednji gradonačelnik u periodu Kraljevine Jugoslavije. Stradao po dolasku komunista. Na funkciji predsjednika opštine: 25.06.1939. – 12.04.1941.

  • Lungulov Rada je rođen   je   u   Batonji   (Mađarska) 1894. godine. Rano  se  angažovao u naprednom  nacionalnom  pokretu i  politici,  važio  je  za  sledbenika i učenika Vase Stajića. Tako je već  1912. godine sa grupom vojvođanskih omladinaca a pod vođstvom Vase Stajića položio zakletvu organizacijiNarodne odbrane. Ipak i pored toga je učestvovao u I svetskom ratu  kao rezervni zastavnik vojske Monarhije. Posebno se istakao na bojnom polju  u Južnom  Tirolu 1916. Zbog toga je odlikovan i nagrađen sa 30 zlatnih  kruna  mesečno i oslobođen daljeg odlaska  na front. Međutim,  povezavši  se  nacionalno oslobodilačkim pokretom u Vojvodini, koga predvodi Jaša Tomić,  Lungulov uspeva da se kao dobrovoljac opet nađe na fontu, gde se  prebacuje  na srpsku stranu, da bi kao glasnik vojvođana tamo preneo vesti o stanju  i raspoloženju sa ovih teritorija, gde su se velike nade, kod nemađarskih naroda, u konačno oslobađanje, polagane u uspehe srpske vojske. Nakon rata Lungulov optira za KSHS i dolazi u Suboticu 1923. godine. Učitelj  po  struci dobiva mesto u odeljenju   tajne policije odakle mora da se povuče posle velike afere sa falsifikovanim pasošima. Ali čekalo ga je obezbeđeno mesto Velikog kapetana  u  Staroj Kanjiži. I na tom mestu je bio u centru afera, čak  je  i uhapšen  i optužen  da je radio kao mađarski špijun. Oslobođen je optužbe, ali  za njega više nije bilo mesta u policijskim redovima.Vraća se u  Suboticu gde se u narednom periodu javlja kao novinar, urednik i  vlasnik  niza glasila:”Slobodna reč” u 1927, “Narodni glas” i “Narodna  reč”  organa Mesnog odbora Narodne odbrane u 1932, “Slobodna narodna reč” u 1936.  i “Subotičke reči” . Svi ti  listovi  odisali  su  vrlo  izrazitim opredeljenjem za jugoslovensku nacionalnu ideju, državni unitarizam a veoma žestoko i agresivno su napadali neprijatelje režima, komuniste, judeo-mađare, revizionističko  iredentističke  mađarske  snage,   domaću   građansku opoziciju, objavljujući im  borbu  do  istrebljenja  kao  “izrodima  i neprijateljima  jugoslovenske  misli”. Lungulov  je bio primer “jugoslovenskog nacionaliste”, kako se tada govorilo,mada se  uočavalo da taj njegov ideal sve više skreće u pravcu  nadolazeće profašističke ideologije. Objavljivanje  tekstova  Dimitrija Ljotića u njegovim novinama  samo je   to potvrđivalo. Lokalni  prokomunistički “Narodni glas”, u 1939. ovako  je okarakterisao Lungulova u članku pod naslovom  “Gospoda  brane  svoje pozicije”. “Prvi  je  vođa, da prostite, Rade Lungulov. Bivši pribićevićevac,  živkovićevac,  jenesovac, jerezovac, itd. Žrtvuje mir srpskog elementa, stvara zlu krv mađu braćom i građanima, samo zato  da bi tu neslogu iskoristio u svoje političke svrhe”. Pre dolaska u  Biblioteku, radio je  kao učitelj na  Kelebiji, gde se   nalazio i na  čelu Agrarne zajednice,sa dr Jakšić Žikom. Predvodio  je  i  Mesnu  subotičku  organizaciju  dobrovaoljaca, kao  i organizaciju JUNAO         (Jugoslovenska  nacionalna  omladina),  sarađivao sa pokretom Jugoslovenska akcija.Niz godina se javlja kao gradski odbornik,većnik, angažovan je i u Srpskom kulturnom klubu, odakle je istupio 1940, a od profesionalnih poslova u Novom  Bečeju  1938. radi  kao  Sreski  školski  nadzornik, u  Novom  Sadu  kao  sekretar Poljoprivredne  komore. Tibor Koloži, istraživač   subotičke   štampe, govoreći o Lungulovu i Vasi Stajiću, učeniku koji je svojim posleratnim delovanjem samo razočarao svoga učitelja kaže sledeće: “Vasa Stajić je dajući prednost humano  socijalnim  idejama, bio nezadovaoljan sa oslobodiocima,  dok  je  Lungulov  stao  na stranu reakcije, kao “aferaš”, postavši fašista, da bi na kraju, kao zavisnik od morfijuma i umro, pošto je stao na stranu novih osvajača”.

Lj

M

  • Magarašević Aleksandar Aleksandar Magarasevic
  • Mačković Angelina (Angela Mačković[1]) (Subotica, 3. srpnja 1883.13. rujna 1951.[2]), bila je vojvođanska slikarica i pedagoginja iz Subotice. Slikala je tehnikama akvarela, ulja i pastele, a izrađivala je i crteže, a kasnije i portrete.    https://hr.wikipedia.org/wiki/Angelina_Ma%C4%8Dkovi%C4%87Angelina
  • Majer Otmar otmar
  • Mijo Mandić.istaknuti bunjevački kulturni i prosvetni radnik. Rođen je 1857. u Kaćmaru (Mađarska), 1876. polaže učiteljski ispit, radi kao učitelj u Subotici. Vrlo rano je počeo da se bavi pisanjem,pa  kao  plodovi  njegovog  književno publicističkog rada  nastaju udžbenici za osnovnu  školu,molitvenik za školsku decu,  istorija Pučke kasine i niz  članaka  u  listovima Neven i Danica. Posle 1918. obavlja funkciju školskog nadzornika, sa tog položaja biva i penzionisan,kada su  ga  subotički  gradski oci, 1923. naimenovali za bibliotekara u Gradskoj biblioteci. Za  čitav  svoj  rad  na  prosvetnomi nacionalnom polju, odlikovan  je  ordenom  Svetog  Save  V  i  III stepena.Manojlović, Cvetko  (1869.-1939.),  od  oca  Đure  i  mati  Milinke Radnić, pijanista  i muzički pedagog, dugogodišnji direktor gradske Muzičke  škole. Manojlović je dužnost preuzeo 1. oktobara 1919, od penzionisanog Lányi Ernőa. U tu šk. godinu upisano je 445, a završilo je 305 učenika. O radu  škole govori  predmet IAS, F:47.1202. II 111/1920, direktorov izvještaj.  Supruga  mu  je  bila  Ida  Mikloš.  IAS, F:47. VII 8368/1940. (pregled službovanja povodom penzije)
  • Manojlović Cvetko   Cvetko Manojlovic
  • Manojlović Dušan. Potiče iz ugledne subotičke srpske porodice. Obavljao niz Manojlovic dr VladislavGM 37-Ifunkcija u poratnoj gradskoj vlasti, bio je gradski kapetan,  I njegov otac Stevan bio je veliki župan u mađarskom sustavu vlasti. Imenovan 17.5.1927. On je bio zadnji na tom položaju, pošto je 17.1.1929. Uredbom ukinuto veliko župansko zvanje.
  • Manojlović Joca  dr Joca Manojlovic
  • Manojlović Milan,  inženjer, rođen 1876. u Ogulinu. Do 1927. godine je radio kao
    Milan Manojlovic

    Milan Manojlović

    ovlašteni civilni građevinski inženjer. Bio je i direktor u Direkciji državnih železnica. Sa  suprugom  Klarom izgradio je 1925, vilu na Paliću. Pre izbijanja rata je bio u upravnom odboru firme “Novosadsko električno d.d.”, gde 1940. daje ostavku. 

  • dr Vladislav manojlovic

    Manojlović Vladislav

     

  • Malagurski dr Babijan ( Subotica, 15.1.1876. – Subotica 5.6.1944.), pravnik po obrazovanju, aktivan u političkim,  prosvjetnim i kulturnim gibanjima. Godine 1918. bio je izabran za potpredsjednika Narodnog vijeća u Subotici. Bio je i predsjednik Matice bunjevačke. Spadao u red onih javnih djelatnika kod Bunjevaca, koji su bili jugoslavenski orijentirani. Nakon Prvog svjetskog rata u novoformiranoj državi na Prvoj godišnjoj skupštini sportskog kluba Bačka, održanoj 8. svibnja 1920. godine, dr Babijan Malagurski je izabran za predsjednika atletičkog odjeljenja, a već 3. listopada iste godine, na osnivačkoj skupštini Nogometnog podsaveza za Vojvodinu (Subotica) za prvog predsjednika.  Bio je i prvi starešina Jugoslavenskog sokola.Babijan Malagurski
  • Malagurski, Čurčić Alba(Subotica 1881 – Subotica 10.06.1927.) Studirao u Budimpešti, gde je upoznao i svoju buduću suprugu – srpkinju. Završio je Gimnaziju i 9 semestara medicine, ali ga je rat sprečio da postane lekar. Angažovan u pripremama i organizovanju preuzimanja vlasti od Mađara u gradu, 1918. godine. Od 1919. nalazio se u gradskoj službi.   Albe je 1924.  postavljen za gradonačelnika  i na funkciji je bio do postavaljenja u mirovinu – 1.10.1926. godine. Bio je član Radikalne  stranke  i kao  takav zastupao  njene stavove i na mestu prvog čoveka grada. Umro je naredne 1927. godine od izliva krvi u mozak. Javljao  se  i kao urednik “Danice”. Stanovao u Štrosmajerovoj ulici.
  • Matić Ivo  je  1919. godine postavljen od strane Ministarstva prosvete, na  položaj  referenta  za narodno prosvećivanje u Subotici. IAS, F:47. II 182/1919.
  • Matijević dr Stipan. Rođen je u Subotici 1872. godine. Stipan Matijević je po profesiji bio pravnik, koji je nakon školovanja u Subotici  pravne nauke završio u Budimpešti. I  prije  rata  je  bio  angažiran  u  javnom životu. Nakon smjenjivanja je radio kao javni bilježnik. Napisao je 1928. godine, memoarsko djelo, “Događaji koji su se odigrali za vreme mog javnog delovanja”. O značaju uloge dr.  Matijevića,  i samog perioda u kome je on gradonačelnik, najbolje svjedoče reči zahvle  koje njemu lično i saradnicima upućuje  „Narodna  uprava  za  Vojvodinu“,  na savesnom i rodoljubivom  radu  koji  su  “…  omogućili  da  uspešno obavimo jedan od najvažih poslova  u  istoriji  naroda  srbskog,  posao odkidanja ovih bogatih pokraina Ugarske i pripajanje istih Kraljevstvu Srba, Hrvata i  Slovenaca.”   Za svoje zasluge, odlikovan je  1925. godine ordenom Svetog Save. Preminuo je 1939. godine. Na funkciji gradonačelnika: 20.11.1918 – 03.05.1920. ( Obavljao je i funkciju Velikog župana 20.11.1918. – 3.05.1920.)  Stipan Matijevic
  • Mikić Jovan Spartak 477-jm-spartak
  • Mazić Andrija (Subotica, 12.11.1896.- ?) Od 1929. godine vodio matičarsku službu.
  • Miladinović dr Borivoj, lekar otorinolaringolog.  IAS, F:47.IV 5559/1038. Rođen  je 1893. godine u Sremskim Karlovcima. IAS, F:176.15. Imao je brata Radivoja, miladinovic-brođenog u Beču 1887, koji  će postati advokat. Porodica Miladinović će se  u Subotici naseliti 1914. godine. Do tada su živeli u Beču i Staroj  Pazovi.[1]  Borivoj studije medicine započinje 1912. u Beču, a završava  1922.  u Pragu, dok specijalizaciju  iz otorinolaringologije obavlja u Berlinu 1922/3 godine. Nakon toga dolazi u Suboticu  gde  će imati lekarsku praksu, radeći u svojoj privatnoj ordinaciji  (Paje Kujundžića 12, gde je i stanovao  sa  bratom),  ambulanti  ureda  za socijalno osiguranje, saobraćajnoj ambulanti, Hajzlerovom sanatorijumu.[2] Oba brata će  imati  uspešne  profesionalne  karijere.  Od  kraja dvadesetih godina se javljaju i kao akcionari u dva akcionarska društva tekstilne struke, “Fako” i “Nonenbegr i Šodere”, osnovana  uz učešće stranog,  nemačkog  i  austrijskog  kapitala.  Verovatno je i sam pređašnji boravak porodice Miladinović u  Beču,  omogućio  njihove veze sa tim poslovnim krugovima.  Firma “Fako” započela je rad kao komanditno društvo 1927. godine. Kapital  su  uložila  3 industrijalca iz Beča i domaći veletrgovac Arpad  Hiter  (Hütter).  Od 1928. pretvorena je u deoničko društvo – “Fako d.d. jugoslovensku  tvornicu  čarapa”.  Tada  se  kao  akcionar javlja i Borivoj Miladinović. Imaće od 110 akcija u  1931,  do  349  u 1934. godini, od ukupno 3000,  i  time  će  se  nalaziti  u  krugu  od nekoliko najvećih doničara. Ova fabrika izraćše  u jednog  od vodećih domaćih proizvođača čarapa. Zapošljavala  je mahom nekvalifikovanu žensku radnu snagu.   Krajem 1929. godine osnovana je i “Tvornica traka  traka i čipaka Nonnenberg  &  Schodere, d.d.”. Među  19 akcionara  osnivača, koji   su držali 2000 akcija, ukupne nominalne vrednosti 2 miliona dinara,  naći će se i Borivoj Miladinović.[3] Tom prilikom izabran Upravni odbor sačinajvaće  i Borivoj i  Radivoj Miladinović. [1] IAS, F:68. XII 142/1948. [2]Dr Marko Sente, Istorijat otorinolaringologije u Subotici, Subotica 1997, 60. Gradski Senat  objavljuje  njegovu  lekarsku  diplomu  1923. IAS,F:47.1210. I 2/1923.. [3] Najviše akcija imaće poznata nemačka firma  za proizvodnju traka    “Nonnenberg & Schodere”-  565 a Borivoj Miladinović – 75, isto kao  i njegov brat. U Subotici ima istu adresu, stanovao je u kući sa bratom Radivojem.
  • Miladinović Milivoj, advokat,  odlikovan  je  te  1929.godine, kada mu je objavljena publikacija, ordenom Karađorđeve zvezde IV reda.
  • Miladinović Radivoj je rođen u Beču 1887.godine. Roditelji  su  mu bili Milivoj, advokat ( Divoš  1859  – Subotica  1933)  i  Darinka Krnjajski, koji  1914. godine iz Stare Pazove dolaze u  Suboticu. Do tada su bili u Beču. IAS, F:68,  XII  142/1948. Pravni fakultet završava 1919. godine u Zagrebu. Stekao je i doktorsko zvanje a imao je i položen advokatski ispit. Advokatsku praksu započinje u Staroj Pazovi. U Subotici  je od 1914. godine. Supruga mu je bila Pećić Anđa (r.1887). Stanovali su  u ulici Paje Kujundžića 12, zajedno sa bratom Borivojem. Od 1919. do 1941. godine radio je kao kraljevski javni beležnik. Angažovan je bio i u nizu  nacionalnih, verskih, humanitarnih i društvenih organizacija,  gde je zauzimao  i  najviše funkcije; “Severna zvezda”,  “Dobro delo”, “Udruženje rezervnih ratnika i oficira”, SPCO, “Srpsko pevačko društvo”,  itd. O njegovom imovnom stanju svedoči i to što je 1927. godine ima reprezentativni automobil – “Benz”. Posedovao je i 75 k.j. zemlje na Gornjem Verušiću (br.156). Nakon uspostave novog režima, od 1945. godine, zauzimao  je niz funkcija u organima novih vlasti, bio je predsednik Komisije za konfiskaciju imovine Nemaca 1945-1946, šef pravnog otseka u NO Subotica.
  • Milekić, dr Jovan, advokat. ( 1899.- Subotica, 1978.)
  • Milić dr Ivo, pravnik. Rođen 1882. godine u mjestu Kastva na Braču. Bio je  docent do 1922. godine a od tada i  vanredni  profesor  subotičkog  Pravnog  fakulteta. Pored delovanja na profesionalnom planu bio je veoma aktivan  i  u javnom životu,kako na  političkom  planu,  kao  član  Demokratske,   Radikalne, zatim   Samostalne   demokratske   stranke   (od leta 1928.godine),  tako  i u kulturnom životu grada. Bio je predsednik  “Jadranske straže” u Subotici, i “Građanske Kasine”, saradnik niza listova  i časopisa.
  • Milojković Dragoljub, preduzetnik Dragoljub Milojkovic
  • Mirković dr Mijo je rođen 1898. godine u  Raklju, Istra, ( koji je tada pripadao Italiji) u zemljoradničkoj  porodici. Posle  osnovne škole odlazi  u  Moravsku, gde maturira. Fakultet za ekonomske  i socijalne nauke pohađa u Frankfurtu na  Majni. Diplomira  1920. a već  1923. godine uspešno  brani  doktorsku tezu “O glavnim  uzrocima male gospodarske efikasnosti  slovenskih  naroda”,  pisanu   pod uticajem dela Maksa  Vebera, kod  čuvenog profesora F. Openheimer-a, poznatog marksiste. Zanimljivo  je  što ona nikada nije bila objavljana, mada je Mirković u drugim  svojim knjigama  koristio  delove,  osnovne teze iz  nje.  Nastavničku službu je započeo 1925. godine na Trgovačkoj akademiji  u Osijeku,nastavio na Pomorskoj akademiji u Bakru, da bi  1928. godine bio  postavljen  kao docent na Pravnom fakultetu u Subotici,za  ekonomsko  Mijo Mirkovicfinansijsku grupu predmeta.Vanredni profesor postaje  1933.  a  redovni  1938. godine. Od 1939. je predavao  i na  Ekonomsko komercijalnoj  školi u Beogradu,  a posle rata  na Ekonomskom fakultetu  u Zagrebu. Učestvovao je u delegaciji FNRJ na konferenciji ministara u Londonu i Parizu 1945-46,i na Mirovnoj konferenciji u Parizu. Bio  je član  JAZU.  Preminuo  je 1963. godine  u Zagrebu. Vidi:Liberalna misao u Hrvatskoj, Prilozi povijesti liberalizma od kraja 18. do sredine 20. stoljeća, Zabreb 2000. U periodu dok je držao  predavanja  studentima  u  Subotici, nastaće i njegova najznačajnija dela. Objavila ih je izdavačko knjižarska  kuća  Geca  Kon  a.a. To  su:  Trgovina i unutrašnja     trgovinska politika ( 1931), Spoljna trgovinska politika (1932),  Saobraćajna  politika  (1933),  Zanatska   politika  (1934),   Uvod u ekonomsku politiku (1935), Industrijska politika  (1936).  Studije su korištene i kao udžbenici za grupu  predmeta  ekonomske struke koje je predavao profesor Mirković. Služeći se metodološkim postupcima kvantifikacije,  merenja i komparacije  privrednih  parametara  u  zemlji, sa  razvijenijim kapitalističkim sredinama, on je pokušavao i uspevao da  dospe  do uzroka velikog ekonomskog zaostajanja jugoslovenske države.  Kakvi    su  bili  rezultati  obimnog  istraživanja   ekonomske istorije Jugoslavije, zaključci  o  tom pitanju,  koje  on  interpretira u svetlu   teze da   je  industrijalizacija sudbina svake zemlje koja ne  želi da ostane na periferiji civilizacijskog napredka,  a  koji su izloženi u njegovim radovima, Jugoslavija u čitavom periodu  1918-1941 ostaje u kategoriji agrarnih zemalja, zaostajući za industrijski  razvijenim  zapadnim   državama. Od 14 miliona stanovnika – 1931. godine – 9,2 miliona živelo je neposredno od poljoprivrede i stočarstva. Na taj  broj  dolazilo je relativno malo obradive zemlje, selo je bilo prenaseljeno. Višak se prebacivao u gradove ili emigrirao. Kada 3/4 populacije čiviod zemlje i kupuje  samo  nejneophodnije  proizvode,  petrolej,  so, šibice i najjeftiniju obuću, i onako malo tržište, suženo  je  još  više. Kupovna moć  gradskog  stanovništva  je  takođe  bila  mala. Industrijski  radnici,   čija   prosečna  nadnica, na vrhuncu  konjukture, obezbeđuje svega 4,5 kg hleba, nisu mogli biti masovni  potrošači industrijske robe. Probijanje   carinskih   barijera, pronalaženje  većeg  tržišta, predlaže  Mirković  kao rešenje za napredak celokupne  privrede. Realnost  je  bila  upravo  suprotna. Carinska tarifa (1925 ), uvozna i izvozna, činila je od Jugoslavije jedan od najzatvorenijih, najzaštićenijih    privrednih sistema, obezbeđujući monopolski položaj nizu industrijskih grana, čuvajući  je od starne konkurencije. Oskudica kapitala i višak  radne snage  je  konstanta koja obeležava međuratni period. Ta objektivna  činjenica nameće  samo dve mogućnosti za sve male agrarne zemlje.”One imaju ili da  prime i usvoje javna preduzeća ili  da  prime  i  daju  potpunu  slobodu  stranom kapitalu. A on dolazi samo da profitira i to samo onda  ako  je to više nego  drugde.”  Mirković  ističe  velike  prednosti   privatne   industrije,  njenu veću ekonomičnost, nad državnom, u kojoj  je  upravna  vlast  vršeći  grube  zloupotrebe, tražila  samo  izvore  za lično bogaćenje, zanemarujući  opšte ciljeve, razvoj celokupnog društva. “Biti ministar, pomoćnik ministra, direktor  ili  načelnik, ma  i najkraće vrijeme, ali beš u vrijeme kad  se  daju  važni  potpisi,  značilo je od golaća, koji kupi mrvice sa kapitalističkog  stola,  postati kapitalist, imati svoj vlastiti  stol,  vilu, auto, dionice, tekući  račun, članstvo  u upravnim  odborima poduzeća,  ukratko prijeći u buržoaziju, osigurati se kapitalom u zemlji, i za  svaki  slučaj izneti  nešto  kapitala  na svoj  konto  u  Švicarsku ili Francusku.” Važnost ministarskih položaja cenila se  po  tome koliko mogućnosti pružaju za mahinacije, pljačku državne imovine u korist privatnog bogaćenja. Pored navedenih  faktora,  jedan  od   činilaca zaostajanja Jugoslavije   Mirković   identifikuje i u   “antiindustrijskoj filozofiji slovenskih naroda” čije postojanje  dovodi  u  direktnu vezu sa duhovnim, u prvom redu religoiznim  razvojem. Kao rezultati  takvog  stanja  on  uočava i  razvoj protivzapadnjačkog  nacionalizma  koji  je  i  protivracionalan i protivkapitalistički. “On znači negaciju individualizma, liberalizma  i  građanskog  društva.” “Slavenofilska  filozofija i    politički   ciljevi   doveli   su   sve   slovenske  narode do precenjivanja svojih snaga. Sa visine  gleda  slovenski  čovek  na  ekonomski  rad  i materijalnu kulturu zapadne Evrope.”
  • Mitler, Đula je rođen je  u Baji  (Mađarska)  1885. godine. U  Suboticu  se doseljava 1907. Optiranjem je, zajedno sa  suprugom  Elzom  Kon (Kohn) stekao  državljanstvo  KSHS. Imali su dva sina Ladislava ( 1913-?)  i Andriju (1920-?). Imali su kuću u ulici Skotus Viatora 10.
  • Momirović Veljko je rođen 6.10.1895. godine u Staparu, od  oca dr Stevana Momirovića, sveštenika i majke Ivanić Smiljke. Supruga mu je bila Danica  Kravić sa kojom je  stupio u brak 1925. godine. IAS, F:47. XII 278/1926.  Pravničku diplomu stekao na Pravnom fakultetu u Subotici, u prvoj grupi diplomiranih pravnika 1922. godine. Vidi: Prof. dr Miodrag Simić, Beogradski i subotički Pravni fakultet 1941-1945, drugo izmenjeno i dopunjeno izdanje, Beograd 1998, str.124. Radio je u somborskom sudu, a od 1926. postavljen je za zamenika, a 1927. i za Velikog kapetana u Subotici te od 1929. na istu funkciju u Novom Sadu. Od 1934.godine sa formiranjem subotičkog Sreskog načelstva biće na njegovom čelu do 1939. godine.
  • Mrljak Dragan ( Osijek, 1891. – ?), supruga Danica Šumanović.  Od 1926. godine na  mestu direktora subotičke filijale “PRVE HRVATSKE  ŠTEDIONICE”.
  • Munk dr Artur, lekar. Rođen u Subotici 1886. godine,  gde završava  i srednju  školu. “Pohađao subotičku gimnaziju zajedno sa Dežeom Kostolanjijem (Kósztolányi Dezső, 1886- 1936) i Gezom Čatom  (Csáth Géza,1887-1919) pa je razumljivo što im se poklapa i vreme prvih literernih pokušaja.”  Tokom studija medicine  u  Budimpešti, radiće kao stalni saradnik nekoliko listova, 10686-titanic2budimpeštanskih ali i subotičkih. Bogata, nesvakidašnja iskustva iz narednog perioda svoga života,  kada nakon  sticanja diplome, kao brodski  lekar, plovi na nekoliko brodova, između ostalih i na “Karpatiji”  koja  je  pristigla u pomoć tonućem  “Titaniku”, te iz Rusije, gde mu se,  kao  vojnom lekaru  rezervisti, zatim (1917) ratnom zarobljeniku, pružila prilika da bude  svedok pada carske i uspostavljanja sovjetske države, daće mu mu i bogatu  građu za  njegova književna dela. Prvi roman,”Veliki kadar, zabeleške  jednog ratnog zarobljenika iz revolucionarne Rusije”, objavljen  je  1930,  i doživeo je veliki uspeh kod publike kao i dobre ocene kritičara. Drugi –  “Pozadina”, smatra  se   za njegovo   najvrednije   spisateljsko ostvarenje. Autobiografski roman  “Zahvaljujem do  daljnjega…”,  izlazi posle  Drugog svetskog  rata (1953), a “Bačka  svadba” i “Leteći Vučidol”, delo koje su zajedno, naizmenično pisali i Geza Čat i Emil Havaš, tek posthumno (1961).   U Suboticu se Munk iz Rusije vratio  1921,  zajedno sa suprugom ruskinjom i  sinom  rođenim  u  zarobljeništvu. Na  književnom  planu nastavlja saradnju sa  listom  “Náplo”,  a  na  profesionalnom   otvara ordinaciju u ulici Save Tekelije 29 ( danas Karađorđev  put).  Gradske vlasti su mu lekarsku diplomu objavile tek 1923. godine.[

N

  • Nađ, Samuilo, direktor banke, (Čokna /Csökna/,  1872. – ? )
  • Nej (Ney) dr Vladislav (Siofok, 18.2.1882. – ?) , lekar po profesiji, Jevrej po nacionalnosti,  1924. opcijom stiče državljanstvo Kraljevine SHS. IAS, F:47. II 2572/1935.  U  Suboticu  je  došao  1911. godine a državljanstvo KSHS primio tek 1924. Stanovao je na adresi Trg Kralja Petra 2. Nakon završenih studija, posvetio  se ginekološko akušerskoj praksi. Kao specijalista  za ženske  bolesti i porođaje  radio  je  u Jevrejskoj bolnici od 1932. Umire u dubokoj starosti.  Učestvovao je u osnivanju firme  “Korzo Mozi r.t.” (Korzo bioskop d.d.) kao osnivač – akcionar. Akcije  ostaju  u  njegovom  vlasništvu do 1921. godine.   
  • Nikić dr Fedor 

    Fedor iz Kolzsi sam

    Fedor Nikić

Nj

O

  • Orčić /Oršić dr Lazar,   je bio pravnik po struci. Često se njegovo prezime nalazi i u obliku Orčić!, na pr. tako ga je pisao i u citiranom dokumentu i dr. Evetović.  Vršio je dužnost gradskog Velikog bilježnika.
  • Ostojić Selimir, brigadni đeneral, (Beograd 14.10.1875 – 19.10.1931 ) gradonačelnik 1929-1931. Vojnik, brigadni  đeneral. Službovao nakon rata od 1921. do 1924.  kao zamenik zapovednika Zetske i Savske divizije. Od 1923. unapređen u čin brigadnog generala, od 1924. do 1927.  zamenik zapovejdnika  Jadranske  divizije. Kao penzioner,  postavljen na mesto prvog čovjeka grada Subotice, odmah nakon proglašenja šestosiječanjske diktature. Preminuo na dužnosti, u Beogradu gde je i sahranjen. Kum prethodnika, Dragutina Stipića.    Na funkciji gradonačelnika: 23.03.1929. – 19.10.1931.

P

  • Pavlović dr Miloš  Milos Pavlovic
  • Pecarski Vitomir, preduzimač. U 1936. obavljao poslove gradskog  strvodera. U novembru i decembru meseca 1935. uhvatio 32 psa, od čega je 28 bilo usmrćeno
  • Pekić Petar, književnik  28-8-1-57-petar-pekic-foto
  • Pendžić Đurica Pendzic Pendzic Djurica
  • Petrović, ing. Kosta, glavni gradski inženjer.  (Klanjec, 1891. –  ) od oca Dušana, (pravoslavne vere) gostioničara, i majke Marije Borković (rimokatoliéke vere). Supruga  Sarajlić Milena. Bio je mason.

    Kosta 2

    Sokol, Kosta Petrović

  • Pendžić Đura, (Subotica, 1880.-1952., od oca Milana  i majke Drage Čamprag ). Bio je učesnik Velike narodne skupštine u Novom Sadu 25.11.1918. Politički aktivan u Radikalnoj stranci,  postavljan u gradsku skupštinu  kao odbornik. Odlikovan ordenom Sv. Save.Po struci obućar, obrtnicu je izvadio još 1905. godine. Bio je predsednik obućarske sekcije subotičkog zanatlijskog  udruženja, “Srpskog zanatlijskog pevačkog društva” (osnovanog 1926. IAS, F:47.Gr. 1391/ 1926) kao i “Prvog jugoslovenskog pokopnog udruženja” ( u Subotici  je bilo dvadesetak sličnih – pokopnih udruženja). U 1919. godini registrovaće cipelarsku radnju “Pendžić i Botka” ( Ct VIII 13 )  (sa ortakom Botka Šandorom) koja će se ugasiti 1921, kada Pendžić nastavlja samostalno da vodi posao. ( Ce VI 109 ) On se 1921-1923 godine javlja i kao vlasnik lista “Bačvanin”, a 1925. kao  glavni urednik i vlasnik “Subotičkog glasnika”. Obe novine su bile pod uticajem radikala. Sin mu je bio detektiv. IAS, F:176.15.
  • Piuković Josip, veleposednik  (pre  1918. godine  imao  je  871  k.j. a  1938. ostalo mu je 564 k.j.), imao  je fabriku špiritusa  i alkohola,( registrovanu  1899. godine)  u  Žedniku.  Proizvodio  je od vlastitih sirovina, šećerne repe,  kukuruza  i  ječma.  Maksimalni kapacitet je iznosio  3 000 hl špiritusa. 
  • Plesković dr Luka (dr. Pleszkovich Lukács). Studije i doktorat prava okončava u Budimpešti.  Kao komesar mađarske vlade u Budimpešti vršio dužnosti gradonačelnika i velikog župana. U kasnijem periodu nastavio da deluje u pravcu afirmacije mađarskih interesa u gradu. Bio je istaknuti član Mađarske partije i predsednik udruženja Népkör. Na funkciji v.d. gradonačelnika: 12.11.1918. – 19.11.1918.
  • Pletikosić dr Andrija (dr. Pletikoszich András) ( 188? – ?) Pravnik, odvjetnik. Potiče iz ugledne bunjevačke familije. Pletikosić je u Subotici završio osnovnu školu i gimnaziju, a onda je otišao na studije u Budimpeštu gdje se družio s ostalim bunjevačkim studentima, od kojih će mnogi kasnije igrati važnu ulogu u bunjevačkom društvenom i političkom životu (Mirko Ivković Ivandekić, Babijan Malagurski, Stipan Matijević, Vranje Sudarević). U Budimpešti je Pletikosić položio doktorat i pravne studije. Posle povratka u Suboticu ušao je Pletikosić u  političke vode, angažuje u Nezavisnoj (Košutovoj) stranci, i započinje da radi kao odvjetnik. Smatrali su ga za mađarizovanog Bunjevca. Nakon rata on je dugo bio izvan glavnih političkih događaja. Zbog svoje promađarske orijentacije nije uživao poverenje Bunjevaca. Međutim, kada je demokratsko-radikalna vlast 1920. godine odlučila smeniti hrvatsku gradsku upravu, uzeli su upravo Pletikosića kao Bunjevca da obavi taj nezgodni politički posao. Od 1924. do 1934. obavljao je funkciju javnog beležnika u Bačkoj Topoli.[1] Na funkciji gradonačelnika 08.11.1920. – 2.09.1922.  (Bio je i Veliki župan 26.11.1922. –   23.04.1924.)[1]  IAS, F:412.
  • Pletl Antun Pletl Antun
  • Pobulić Pavle vodio je 1923. Državno matičarsko zvanje [1] On u svom  izveštaju daje opis stanja te službe.[2] [1] Od crkvenih opština država je 1895. preuzela  vođenje matičnih knjiga.  Služba je tada bila pod nadzorom Ministarstva unutrašnjih dela.  Pored ureda u Subotici radile su ispostave po okolnim naseljima. IAS, IV 148/1922[2] IAS, F:47. Gr 755/925
  • Prćić Miško ( Subotica, 8.5.1878. – ?). On je 1924. nakon smrti dr Vranje Sudarevića, dobio njegovo zastupničko mjesto, sa liste Bunjevačko – šokačke stranke, u Parlamentu.  Važio je za deklariranog Jugoslavena, u tekstovima u Nevenu obično se potpisivao kao – Miško Prćić Jugosloven. Usp. Robert Skenderović, Bunjevačko šokačka stranka 1920. – 1926, Časopis za suvremenu povijest, br. 3, Zagreb 2006, st. 794-816.
  • Prodanović Mladen ( Arad ? – Subotica, 1945.) M PROD slikapolicijski službenik.  Od 1941. saradnik sa mađarskom obaveštajnom službom i plaćeni agent. Održavao veze sa Dražom Mihajlovićem preko Pavla Tabakovića. Osuđen na smrtnu kaznu od Vojnog suda, koja je izvršena 1945. godine. On je bio problematičan službenik, često na meti pritužbi, pisalo se negativno o njemu u novinama[1], nekoliko puta je suspendovan.[2] Protiv njega je u 1933. vođena i istraga, određen mu je istražni pritvor, a kada se razboleo, lečen je decembra 1933. u Gradskoj bolnici. Tom prilikom je policijski stražar napravio propust, te je kod njega pustio dva posteioca, učitelja Đorđa Jočića i advokatskog pripravnika Vladimira Pešića. Zbog toga je stražar bio otpušten iz službe.[3] Apotekar mr.pf. Franja Silberleitner podnosi 15.9.1926. gradonačelniku žalbu na ponašanje Prodanovića.[4][1] Hirlap od 28.3.1925. napada kap. III klase Prodanovića u članku pod nazivom Red hoćemo u policiji[2] Dr. Dragutin Stipić, gradski odvjetnik  prijavio je tada policijskog koncipienta, koji je i suspendiran. IAS, F:47. XII 642/1924. [3] IAS, F:47. II 1351/1941. [4] IAS, F:47. Gr. 1850/1926
  • Prodanović Stevan  ( 1878 . – Beograd, 1952)  Stevan Prodanovic privrednik, direktor banke, akcionar. Imao je akcije u nekoliko subotičkih firmi, na pr. “Deoničarsko društvo za nastavak rada paromlina Margit d.d.”, koje je osnovano sa ciljem preuzimanja nekretnina mlina u Subotici i nastavkom rada, u Budimpešti 1924. godine. Od naredne 1925. godine, registrovano je i u Subotici. Preuzeće nekretnine z.k. 2506, k.č. 3014/15 na uglu Sudarevićeve (Matije Gupca) i Ljubljanske ulice. Osnivački kapital je bio 500 000 dinara, koji će 1933. godine biti povišen na 700 000 dinara. Deonice su imale nominalnu vrednost od 1000 dinara. Upisano je u sudski registar Ct XII 271. Na zboru akcionara 1926. godine donešena je odluka da se sedište društva prebaci u Suboticu. Akcionari 1926. godine su bili: Stevan Prodanović sa 2000, itd.
  • Putnik Josip PUTNIK JOSIP

R

  • Rajčić Aleksandar  (1884 – 1926). Javlja se i kao  urednik “Nevena” i “Danice”, funkcioner u upravi banaka, gradski finansijski senator. 
  • Rajić Blaško 

    blasko

    Blaško Rajić

  • Rajić Nenad   Rajic nenad
  • Rot Arimin (Roth)  fabrikant šešira je rođen u Subotici  22.2.1868. godine, u  jevrejskoj porodici, od oca Natana (Roth Nathán) ( Subotica, 1821. -1904. , zanatlije – krznara i majke Julije, rođene Dajč (Deutsch). Sa suprugom Terezom Dorner  ( rođ. 1878. ) imao je troje dece: Dezidera (Dezsö) (rođen u Subotici 1893.), Margitu ( Subotica 1898 – Dunaszeg 1944 ) i Klaru ( rođena u Subotici 1908.).  Porodica Rot, prešavši put od male manufakturne radionice, do moderno opremljene fabrike za izradu  šešira  “Tvornice Šešira Armin Rot” , obeležila svojim proizvodima tržište te vrste modne robe u gradu ali i u čitavoj zemlji. Armin Rot je pored toga je posedovao i trgovinu cipela, šešira i pomodne robe “Bally”, u samom centru grada, Karađorđev trg 5. (danas je tu knjižara “Danilo Kiš”) koja je bila registrovana na njegovo ime do 1939. Armin Rot je preživeo deportaciju i ratna stradanja, vratio se u Suboticu 1945. godine. Umire 1951. godine.
  • Rot, Dezider (Roth Dezsö ) Jedini muški potomak, sin Dezider (Dezsö). Desider Rot U njegovoj  molbi za produženje  državljanstva nalazimo  sledeći lični opis:oči-smeđe, kosa-crna, visina- 168 cm.IAS,F:57.3631/1939.  Usmeravan je i pripreman da pruzme očev posao. Školovan je i van Subotice. Stručnu, tehničku školu je tako završio u Pragu  1912.  godine. Po njegovom dolasku iz Praga, izvršeno je proširenje i modernizovanje dotadašnjeg zanatskog pogona u pravi fabrički. Dezider Rot je bio oženjen ruskinjom Olgom Pjankovom  sa  kojom je imao sina Andriju (rođen 1922.). U ratu je bio zarobljen i tek početkom 1922. godine se sa suprugom, koju je tamo upoznao, vratio iz zarobljeništva. Stanovao  je u porodičnoj kući, ulica Đenerala Milojevića 5, pored koje su bila  i fabrička  postrojenja. Obavljao je i dužnosti gradskog  većnika a bio je i u predsedništvu subotičkog “Udruženja industrijalaca”, od njegovog osnivanja 1932. godine. ( Do tada je postojalo “Udruženje trgovaca i industrijalaca u Subotici”). U 1933. godini  Trgovačko  Industrijska Komora  iz Novog  Sada ga je imenovala  za člana Reklamacionog odbora u Somboru ” …da u  istom zastupam interese naših subotičkih trgovaca i industrijalaca.”[1]  Pomagao je  i subotičko skautsko udruženje  i izlaženje njihovog  lista “Glas sabora”. [2] Po svedočenju aktivistkinje u radničkom pokretu Ete Kizur, koja je dolazila u njegovu kuću kao krojačica, on je davao i sitne priloge ( po 100 dinara) za “Crvenu pomoć”.[3] U 1938. godini se odselio se u Novi Sad i  1940. godine biva brisan kao suvlasnik fabrike. Ali on se nije  povukao  iz porodičnog posla. U tim zadnjim godinama pre izbijanja rata u zemlji,  on samo pokušava da spasi kapital i proizvodnju, gradeći novu fabriku šešira u Jagodini. U 1940. godini, za opremanje već izgrađenog pogona, zgradu sa magacinom, koji je procenjen na 1,2 miliona dinara,dobio je  kredit od 1 milion dinara od subotičke “Opšte kreditne banke d.d.”.[4]  Kao zalog banka je stavila pod hipoteku  njegove  nekretnine u Jagodini ali i Subotici; zgradu  pogona fabrike sa magacinom, jednospratnu stanbenu zgradu, kao  i zalihe robe, koju su činili tuljci od zečije dlake  i “znojalice”  za muške šešire, koje su procenjene na 1 milion dinara[1] IAS,F:235.35 [2] Detaljnije vidi: Kolozsi Tibor, nav. delo,st 410 i 471 [3] Zbornik sećanja učesnika radničkog  pokreta  i  NOR-a  Subotice 1920 – 1944, Subotica 1985, st. 177. [4] IAS, F:43.111.
  • Rotman Mirko (Rothmann  Imre)    (Senta, 1855 – Subotica, 1929)Osnivač firme 1888 godine –  livnice gvožđa i fabrike opruga i metalnog nameštaja. 
  • Ruf Josip  (Ruff Jozséf)[1] je osnivač jedne od najpoznatijih fabrika bombona i čokolade u predratnoj Jugoslaviji. Rođen u Senti 4.3.1895. godine. Po podacima za izdavanje uverenja o državljanstvu bio je visok 180 cm, plave kose i plavih očiju, bez karakterističnih znakova.Na tadašnjem tržištu su se posebno dobro plasirale  njegove karamele, a bomboni pod imenom “Negro” zadržali su se u proizvodnji sve do danas. Mavro (Mor) Ruf, Josipov otac, Jevrej, bio je putujući trgovac – prodavao je kožu, duvan i vunu. U Senti, gde se doselio sa porodicom i gde je Josip i rođen, kapital stečen trgovačkim poslovima ulaže u proizvodnju sirćeta. Mavro vodi preduzeće u Senti sve do  smrti 1902. godine, kada ga je na tom položaju nasledila supruga, subotička Jevrejka Serena, rođ. Šrajber. Ona se sa decom 1909. godine preseljava u Suboticu, gde će se od 1911. godine baviti trgovinom bombona i artikala od šećera, prodajući i robu svoga šuraka Julija Brumera.[2] Dozvolu za izradu bombona dobija 1916. godine i tako svojim preduzetničkim  duhom, rođačkim i drugim poslovnim vezama, utire put za svoja dva sina Josipa i Adolfa,[3] koji 1917. godine takođe dobijaju dozvolu za izradu i prodaju artikala od šećera i u tim ratnim vremenima, kada je promet šećerom bio strogo kontrolisan, a njegova nabavka povezana sa nizom teškoća. Oni kreću sa malom manufakturnom radionicom za izradu bombona. Josip Ruf  se sa proizvodnjom bombona upoznao i kod svoga tetka Brumera, sa kojim je odlazio i u Nemačku, da bi bi pratili razvoj tehnologije u ovoj struci. Nakon bratovljeve smrti, kao jedini vlasnik firme “Braća Ruff” u 1922. godini se javlja Josip. U narednom periodu firma će biti registrovana kao javno trgovačko društvo do 1928. godine, da bi od 1930. do 1931. godine postojala kao deoničko društvo, a kasnije imala oblik javnog trgovačkog društva i inokosne firme. Oba Josipova zeta, dr Mirko Telč (Teltsch), advokat i Karlo Bajnhauer (Beinhauer), špediterski  preduzimač[4], učestvovaće svojim kapitalom u čitavom periodu postojanja firme. Kao deoničari, u kratkom periodu  postojanja tog oblika preduzeća, javljaju se i sledeće ličnosti: Dušan Manojlović, dr Bošan Samu, Mavro  Augenfeld iz Vinkovaca, otac Mici Augenfeld – prve Josipove žene, Gašpar Telč, trgovac iz Sombora i drugi. Prosperitet “Braće Ruff” je bio brz i očigledan. Od male manufakture sa 5-6 radnika do fabrike bombona i čokolade prošlo je samo desetak godina.  Najveću investiciju realizuje u jeku ekonomske krize 1931. godine. Tada na parceli u dvorištu u Štosovoj br. 6 novcem od miraza (500.000 dinara) supruge Mici Augensfeld[5] završava nov moderno opremljen dvospratni pogon.[6] “Činjenica da je firma tada bila u stanju da podigne tako skupu zgradu dokazuje da nije osećala posledice privredne krize i da njena konjuktura nije bila pogođena…”[7] Time je u narednom periodu firma u Subotici raspolagala ukupno sa 1.712 kvadratnih metara poslovnog prostora. I taj podatak dovoljno govori o poslovnoj snalažljivosti i sposobnosti Josipa Rufa, i uspešnosti poslovanja njegove firme. Uz takve preduslove ne čudi dalji uspešan razvoj poslovanja “Braće Ruff”. Firma zapošljavala do 100 radnika i imala maksimalni godišnji kapacitet 200 – 350 tona robe. Sposobni su bili da konkurišu skoro svim sličnim preduzećima u zemlji. Imali su svoje prodavnice u Beogradu, Novom Sadu, Velikom Bečkereku, Pančevu i Osijeku. O ličnom bogatstvu Josipa Rufa govore i podaci da je 1932. godine kupio 132. k.j. prvoklasne oranice na Verušiću i opremio moderno gazdinstvo, razvivši voćarsku proizvodnju višanja, ali i kvalitetnu mlekarsku farmu, sa koje je sveže mleko koristila i njegova fabrika. Tim postupkom je podignut kvalitet čokolade. Gajio je i šećernu repu, koja se prerađivala u Crvenki, odakle je obezbeđivao deo potreba za šećerom.[8] Pored toga  je posedovao najamne palate u Subotici (“Rufova palata” – Manojlovićeva ulica 6) i Beogradu, sredstva na deviznim računima u inostranstvu, za koja je mogao da kupi još dve slične fabrike ili najmanje 260 k.j. oranice. Rufov standard ilustruje i to da je u periodu od 1929. do 1933. godine posedovao automobile marke “Citroen”, “Opel” i “Ford”. Motorna vozila su u gradu bila retkost. U Subotici je 1939. godine bilo tek 194 automobila – 40 teretnih i  154 putnička.[9] U godinama pred rat, zbog otežanog  snabdevanja sirovinama, fabrika smanjuje  proizvodnju, a pod mađarskom okupacionom vlašću od 1.10.1942. godine, pošto joj  je  obustavljeno snabdevanje šećerom, prestaje sa radom. Josip Ruf, kao i veliki broj drugih subotičkih Jevreja biva interniran, mada je pokušao prelaskom u katoličku veru izbeći progone, zlostavljanje i oduzimanje imovine, čemu su Jevreji bili izloženi. Nakon uspostavljanja nove vlasti Rufova fabrika, uz ostale nekretnine, biva decembra 1946. nacionalizovana (Zakonom o nacionalizaciji privatnih privrednih preduzeća od 8.12.1946. godine).[10] Pristupa se obnavljanju objekata, kojima je u bombardovanjima  krajem rata naneta velika šteta, i pokretanju proizvodnje. Ime  “Tvornica čokolade i bombona Pionir” preduzeće je dobilo 1.11.1948. godine. Iskustvo i bogato znanje vezano za izradu bombona i čokolade bivšeg vlasnika  Josipa Rufa dobro je došlo u vremenu izrazitog nedostatka kvalifikovanih kadrova, pa je on imenovan 1947. godine da vrši funkciju tehničkog rukovodioca fabrike. Ali, kasniji razvoj događaja potvrdiće da u novim društvenim uslovima za bivše “kapitaliste” nije bilo mesta.  Porodica  Ruf  ostaje u Jugoslaviji do 1950. godine, kada se iseljava u Izrael.[11] Porodica Ruf  je, kako je to nalagao postupak iseljavanja, morala da ispuni izjave o odricanju od jugoslovenskog državljanstva i oni to čine oktobra 1950. godine. Nakon toga su im i preostale nekretnine bile nacionalizovane kao stranim državljanima.[12] Sa useljeničkom vizom, poput većine preživelih subotičkih Jevreja, u velikom talasu  iseljavanja 1949-1950. godine i oni odlaze u Izrael.[13] Porodica  Josipa Rufa iselila se marta 1950. godine. No, već aprila 1952. Josip daje ovlasti subotičkom advokatu Ivanu Malagurskom da ga zastupa u cilju njegovog povratka u Jugoslaviju. U molbi za izdavanje mišljenja o povratku “…u cilju snaženja nacionalne  privrede…” [14] navodi: “Pošto se u mome novom zavičaju ne mogu naviknuti, niti na ovdašnji način života i običaje, a niti  mi pogoduje ovdašnja klima, a pored toga osećam u pravom smislu bolest i čežnju za mojom bivšom domovinom…” i dalje “…obzirom na moju  bolećivu naklonost i čežnju za mojim starim zavičajem, tako i obzirom da mi ovdašnja klima, način života i ishrane oštećuju zdravlje, kao i da sam duboko uveren da ću mojim stručnim znanjem i veštinom koristiti i mnogo doprineti razvoju i proizvodnji čokolade, bombona razne vrste…”  Ali, na zahtev mesnih vlasti, iz “Pionira” stiže za bivšeg vlasnika obeshrabrujući odgovor. U njemu se ističe kako je to preduzeće, kada je Ruf obavljao dužnost tehničkog direktora, proizvodilo samo 6 vrsta proizvoda, a sada već preko 60, što dokazuje osposobljenost niza stučnjaka za vođenje pogona, te ono nema potrebu da angažuje Rufa. Ta epizoda svedoči o arogantnosti novih upravljača fabrikom, ali još više o velikoj vezanosti Rufa za svoju fabriku i problemima prilagođavanja na koje su on, a verovatno i mnogi drugi subotički Jevreji nailazili u Izraelu. Iz Izraela se porodica Ruf  iselila u Brazil. Kao naslednici u ostavinskoj raspravi vođenoj 1954. godine, nakon proglašenja 1947. godine Ruže Ruf umrlom, javljaju se Josip Ruf (iz Brazila, Sao Paolo) i Telč Andrija (iz Zagreba), sin Ružine sestre Margite. Predmet nasledstva su bile naknadno pronađene nekretnine u vlasništvu pokojnice u Beogradu – kuće u Jevremovoj 61 i Baruhovoj 37.[15][1] Ruff Jozséf je rođen u Senti  4.3.1895. [2] Julije Brumer (Subotica 1870-1944  Aušvic). Roditelji su mu bili Andrija  i Katarin Basler. IAS, F:68, XVI 672/1950. On je osnivač “Prve subotičke tvornice bombona i čokolade” (od 1904). vidi: Gašpar Ulmer, Tvornica čokolade i bombona “Braća Ruff” Subotica (1917-1946), 65 godina “Pionira” (1917-1982) st.60. [3] Adolf  Ruf je rođen 1890. u Novom Sadu, gde se  tada nalazila porodica Ruf, a umro je 9.10.1921. godine u Subotici. Bolovao je od srčane mane, zbog koje je bio oslobođen vojne obaveza. Zabeleženo je i da je istupio iz jevrejske i prešao u  rimokatoličku veru. Braća su imala i dve sestre – Margitu (Senta  1903 – Aušvic 1944) i Rožiku (Ružu, 1898 – ?). Margita je bila supruga advokata dr Telč Mirka (Telsch Imre) IAS, F:57.965/1934. Mirko Telč je rođen 1891. godine u Somboru, otac Gašpar, mati Berta Grinfeld.   [4] Bajnhauer Karlo (Subotica 1886- Aušvic 1944). U ratu je bio mobilisan u 86. puk, odlikovan je u činu poručnika. Da je bio solidno situiran govori i to, što je posedovao nekoliko nekretnina – kuću u Carinarskoj 9 i sa suprugom po jednu polovinu kuće u Štosovoj 6 i na Daničićevom putu 6. Ruža Ruf je bila vlasnica i kuće na Trgu Eduarda Erioa 5/a. I ona (Ruža Ruf 1898-1944) je stradala u logoru Aušvic. [5] Mici (Marija) Augensfeld  je bila kćerka  Mavra Augensfelda, veletrgovca hranom iz Vinkovaca. Sa njom je Josip imao dva sina – Ivana i Đorđa. Ona umire 1934. godine. [6] IAS, F:47.1246.III 2273/1931. [7] Ulmer, nav. delo, st. 68. [8]Ulmer, nav. delo,  71. [9] IAS, F:57.4343/1939. [10] Ulmer, nav. delo, st. 83. [11] Druga Josipova supruga je bila Ana Sabo (1909 – ?),  sa kojom je 1937. godine dobio kćerku Katicu. Sa prvom ženom Marijom rođ. Augenfeld imao je dva sina – Ivana i Đorđa. Njih je posle smrti prve supruge čuvala dadilja Ana Sabo, sa kojom će sklopiti brak. [12] IAS, F:68. V 1185/1950. Sinovi Ivan i Đorđe imali su na svom imenu po 1/2  kuće  u  Vladimira Nazora 6 – 8, i u Matije Gupca 31. IAS, F:68, XVI 638/1950.  Josipu  je stavljena u državno vlasništvo i nekretnina na putu Jovana Mikića 6. IAS. F:68, XVI 940/1950. [13] Ulmer, st. 93. O iseljavanju subotičkih Jevreja vidi: Dušan Jelić, nav. delo, st. 175. [14] IAS,F:68,I 650/1952. [15] IAS,F:68, 1411/1955.

S

  • Sabadoš (Schlezinger) Mikša  je rođen 1873. godine u Bašaidu. Završio je Trgovačku školu u Subotici. I on i  supruga  Šara Bek (Beck) (Bačalmaš 1879 – Aušvic 1944)  stradali su u Aušvicu. Osnivač i vlasnik firme “REKORD, fabrika štirke i čiriza”. Ova fabrika postoji od 1901. godine.  Radila je na adresi Daničićev put 30 (58) (Palićki  vinogradi 130)
  • Sabo Batanč Kalor (Dragutin) od 1929.  ima  registrovanu firmu Subotičko autobusko preduzeće”, mada se  prvozom putnika bavi od 1927.godine.[1]  U 1933. godini dobija koncesiju na autobuski prevoz od KBU.[2] Autobusi su saobraćali na  dve linije, sa polascima  na  pola  sata.[3] Polazišne stanice su bile na Trgu Slobode, jedna linija je  vodila  do ulice Save Tekelije (Halaški put) a druga do senćanskog groblja. [1] IAS, F:47.III 1478/1939. Iz zapisnika  o saslušanju Sabo Batanč Dragutina  1933.  godine,  prilikom  postupka  izdavanja koncesije. [2] IAS,F:47.III  1478/1939 [3]   IAS,F:47.  III  2926/1933
  • Santo dr Gabor, lekar. On je preuzeo  početkom  tridesetih godina položaj jednog od glavnih vođa Mađara na političkoj sceni. Vladajući krugovi su se opredelili da  mu u narednom  periodu pružaju potporu i tretiraju ga predstavnika volje dr-hajzler-i-dr-santo-gabormađarske  nacionalne manjine u Jugoslaviji. Dr Gabor (u spisima se potpisivao sa Gavro ili Gavrilo) Santo (Szántó Gábor)  je rođen  u Budimpešti 1882. u jevrejskoj porodici, od oca Adolfa i mati Dore r. Mandel.  Istupio  je iz jevrejske crkvene opštine i prešao u katolike. U Suboticu dolazi  1916. godine. Supruga mu je do rastave 1930, bila Ela Kunec. Lekarsku diplomu Senat mu objavljuje 1917. U ratu je bio vojni lekar (ézredórvos). Nakon rata bavi se privatnom praksom u svojoj ordinaciji – Sokolska 2 (danas Petra Drapšina) ali radi polovinom dvadesetih godina i kao “kupališni lekar” na Paliću. U to doba obavljao je još neke funkcije na Paliću: predsednika  “Lawn” tenis kluba  i predsednika Mesne organizacije Radikalne stranke. U gradski Senat postavljen je prvi put 1921.  godine.  Političku  karijeru,  ali  ovoga  puta  na  mnogo  višem   nivou nastavlja 1930. godine. “On je  kao medicinski stručnjak već stekao priznaje u gradu i njegovo ime se pročulo  i  u drugim mestima. Nikad se nije sukobio sa vlastima,jer je važio kao izrazito režimski čovek. On je bio spreman da bez prigovora prihvati monarhodiktaturu, ideju o jugoslovenstvu.”[1] Kontaktima sa banom Dunavske banovine, Radoslavom Dujićem, uobličava   svoju   političku    platformu,    zasnovanu  na jugoslovenstvu, odnosno lojalnosti Mađara toj državnoj ideji. Uz profesora subotičkog Pravnog fakulteta, dr Fedora Nikića, već polovinom  1930.  preduzima  nekoliko agitacionih putovanja po Vojvodini, gde u mestima sa mađarskom večinom nastupa, potkrepljujući višenacionalni karakter novog pokreta.”On je lično bio pošten, popularan kao vrstan medicinski stručnjak. Nije bio lišen, međutim, političkih ambicija i želje za javnim  istupanjima i publicitetom. Ove svoje ambicije, želeo je da  ostvari,  izgleda,  u ubeđenju  da  to  čini u korist mađarske  nacioanalne manjine kao celine. Mogućnost poboljšanja političkog i ekonomskog položaja  Mađara, video je u najtesnijoj saradnji sa vladajućim krugovima u Beogradu, popularisanju dinastije Karađorđevića, unitarističkog političkog kursa i integralnog jugoslovenstva.”[2] Početkom 1931. opet je naimenovan  za  člana Gradskog predstavništva ( Proširenog Senata). Tada postaje i  predsednik  Lige Društva  naroda  Mađara u Vojvodini. Aktivno je učestvovao i u režimskim u političkim organizacijama, do diktature u Radikalnoj, a zatim Jugoslovenskoj nacionalnoj stranci (1931-1935), vodio njen ogranak  u Senti i Jugoslovenskoj radikalnoj zajednici (od 1935). Od vlasti je protežiran kao glavni lider Mađara. Organizuje  i  učestvuje na mnogim skupovima, kojima je cilj – borba protiv  opozicije, pogotovo  protiv “rušitelja državnog i narodnog jedinstva”. Izabran za narodnog poslanika u senćanskom  srezu  na parlamentarnim izborima 1931. godine, kao kandidat na vladinoj (prim. autora: jedinoj!) listi, kao i 1935. godine, tada u bačkotopolskom srezu. Za izbore 1938, nije se  ni kandidovao, a od vlasti obećano senatorsko mesto – nije dobio.  To  je praktično bio kraj njegove političke karijere. Vreme  kada  se  cenila njegova politička taktika pasivnog držanja, prolazilo  je,  ustupajući mesto ofanzivnim metodama rešavanja  manjinskih pitanja.[3]  Zalagao se za poboljšanje položaja poljoprivrednih radnika  –  Mađara, kao i za kulturna pitanja, ali bez dovoljno realnih rezultata.    [1] Mesaroš, nav. delo, 46. [2] Isto,60. [3] Kasaš, nav. delo, 19.
  • Serajner (Sereiner) Alfons je bio mašinski inženjer. Protiv njega  je 1924.  godine  sprovedena  disciplinska istraga i utvrđeno je da je “nesavjesno vodio gradsku plinaru, učinio velike prevare i zloupotrebe, – naročito špekulacijom sa  valutama,  i time nanio ogromnu štetu plinari”. O  ukupno  nanetim  štetama  govori podatak da je na ime odštete Serajner izrazio spremnost da plati 175 000 dinara. IAS, F:47. Gr.1541/1927
  • Serec Stjepan fabrikant cipela  je rođen 1899. godine u Nedeljancu  (u blizini Varaždina) od oca Milana i  mati Marije Pomper. MlađI brat Jakob rođen je u Serec Stevan obucar F047-3478-1938istom mestu 1904. godine. IAS,F:57. 3478/1938. Kao i njihov otac, bili su obućari. Počeli da rade samostalno od 1924. godine u Velikoj Kikindi, da bi 1934. pokšali da osnuju deoničko društvo u Valjevu. To im nije uspelo, pa nakon toga sa istim ciljevima pokušavaju to da ostvere u Subotici.
  • Singer dr Adolf (1897.-1941.) lekar. On je bio rođeni subotičanin, od oca Nikole i majke Bek (Beck) Malvine. Po završetku gimnazije studira u Budimpešti. Zbog prevremene mobilizacije,  izbijanjem  Prvog svetskog rata,  kao sanitetski potporučnik upućen je na austrijsko-italijanski front. Po njegovom završetku, studije nastavlja u Zagrebu,  zatim u Pragu, te Beču,  gde specijalizira internu medicinu.  Lekarsku praksu započinje  1925.  u Subotici. Imao je ordinaciju u  ulici Kralja  Aleksandra  15.  (danas Borisa Kidriča)  ” Dr. Singer  izrasta  u  svojevrsnu  subotičku  instituciju:  za široke narodne mase predstavlja simbol i otelotvorenje  humanosti  i ljudskosti, a za imućni deo javnosti  je  nenadmašan  šarmer,  erudit, svestrano stručna ličnost bez koje se ne može.” [1] Podržavao je i pomagao radnička udruženja, pa i komuniste iz njihovih redova. Saradnik “Hid”-a. Jedan je od inicijatora osnivanja “Radničke samopomoći” u Subotici, 1928. godine. Zbog takvih  aktivnosti,  bio  je pod budnom prismotrom policije, pa je 1932. proveo nekoliko meseci u istražnom zatvoru.  Sa  izbijanjem  rata,  mobilisan  kao  sanitetski oficir, pada u zarobljeništvo, odakle beži i vraća se u  Suboticu,  gde ga mađarske okupacione vlasti hapse u talasu progona. Osuđen je na smrtnu kaznu i obešen sa  grupom od 14 drugih uhapšenika. [1] Jelić, nav. delo,  52
  • Sigeti dr Šandor Sigeti (Szigeti Sándor), (Temišvar, 1882. – Aušvic, 1944.). On boravi u Subotici od 1921.godine. Primljen  je u gradsku zavičajnu vezu 1930. IAS, F:47.9.129 G.P.  On je jedan od osnovača firme  “Patria – zavod  za proizvodnju seruma”
  • Silaši dr Edmund (Szilasi Ödön), advokat,( Subotica, 1886-Aušvic, 1944 ).
  • Strelicki dr Deneš  denes-sterlicki
  • Škaljer dr Lovro, advokat.  (Pula 1878.- ? ) Bio na mirovnoj konferenciju u Parizu i tu upoznao Blaška Rajića. Emigrirao i došao u Suboticu. Radio kao advokat. IZ KNJIGE AUSTROUGARSKE VILE I KUĆE U PULI Autor:Branko Perović. U lijepoj i atraktivnoj zgradi Narodnog doma u ulici viale Carrara, prije Mate Balote, a sada Giovannija Carrare, stanovao je, ugledni pulski odvjetnik doktor Lovro Škaljer. To je bilo okupljakište pulskih Hrvata i Slovenaca, ali i pripadnika ostalih slavenskih naroda. Težnja za vlastitim Narodnim domom bila je motivirana, pored ostalog, povećanom gospodarskom i kulturnom moći pulskih Hrvata, ali i postojanjem “Marine Casinoa”, elitnog kluba za pomorske časnike i “Politeama Ciscutti”, kao kulturnog okupljališta pulskih Talijana. U Puli su, po Ujčiću, veće etničke zajednice osnivale čitaonička društva, dramske, recitatorske, sportske, gimnastičke i druge sekcije, streljačka i lovačka društva. To je bilo u skladu sa zahtjevima za zaštitu određenih društvenih političkih, kulturnih umjetničkih, sportskih, vjerskih i drugih posebnih interesa u okviru austrougarskog vladajućeg društvenog poretka, u kojem je 1849. uvedena dvojezičnost u sudske postupke, a tek 1907. uvedeno i opće pravo glasa. Narodni dom je sagrađen 1905. sredstvima pulskih Hrvata i Slovenaca, na sjeveroistočnim padinama Kaštela, u neposrednoj blizini “Dvojnih vrata”. Viale Carrara po “Guida della città di Pola” iz Sveučilišne knjižnice, protezala se od Piazza di S. Giovanni prema Giardinima do Port Aurea, jer zgrade “Heininger” na Giardinimanije bilo. Bio je vlasništvo “Kreditne zadruge Istarske posujilnice” koja je imala svoju pisarnicu na I. katu, a uz nju su na prvom katu bile smještene “Gospodarska sveza za Istru” i “Čitaonica- društvo za zabavu i pouku”. U prizemlju je bila gostionica u zakupu “Građanske plzenske pivovare”, s druge strane glavnog ulaza bila je kavana, tj. ” Caffe’- Restaurant Narodni dom”, vlasnika Gregoria Basletića. U prizemlju se nalazila i velika dvorana za zabave i nju je držalo u zakupu “Gimnastičko društvo Sokol”. Na II. i III. katu Narodnog doma, kao i u potkrovlju bili su stanovi za iznajmljivanje, a u jednom od njih stanovao je jedan od vođa pulskih Hrvata u prijelomnim danima 1918., odvjetnik doktor Lovro Škaljer. S obzirom da je Narodni dom dolaskom Talijana u Pulu i Istru među prvima do temelja spaljen 1920., sa svim inventarom, pogotovo knjigama, a kasnije ponovno sagrađen, teško je rekonstruirati stambene prostorije u kojima je stanovao Škaljer. Nakon završenog pravnog fakulteta, pravosudnog ispita i položenog doktorata Lovro Škaljer radio je kao odvjetnički pripravnik kod dr. Matka Laginje u Puli, nazvanog “ocem Istre”, prihvaćajući njegovu ideju istarskog vijeća narodnog preporoda. Poslije uspješno završenog odvjetničkog staža, otvorio je vlastiti odvjetnički ured, poslujući izuzetno dobro, a bio je aktivan i u politici. Dr. Lovro Škaljer rodio se, odrastao i školovao u Zagrebu i Puli, ispoljavajući odvažnost, poštenje i iskrenost, bio je široko obrazovan, dobro je govorio i pisao hrvatski, talijanski i njemački, što je odražavalo kozmopolitsku strukturu Pule toga doba. Po opisu Mate Balote, ” bio je oniske građe, uglat, slabog vida i uvijek s očalima, crven u licu, zdrave i jedre konstrukcije, glave uvučene u ramena, mučaljiv, opor, brutalno otvoren, rogobotan i strastven, on je bio političar određenih kvaliteta i formata”. Iako se već desetak godina pojavljivao u javnom životu Pule boreći se za prava istarskih Hrvata, tek je u presudnim danima 1918. njegov talent političara došao do punog izražaja. Zbog ugleda koji je uživao među Puljanima i sposobnosti dr. Mario Krmpotić predložio ga je za predsjednika pulskog Mjesnog odbora Narodnog vijeća iz Zagreba, što je jednoglasno prihvaćeno. Od tada pa do ulaska Talijanskih trupa u Pulu 5. XI 1918., dr. Lovro Škaljer zalagao se da Pula, s cijelom austrougarskom flotom pripadne Državi SHS iz Zagreba. Kada je uočeno da se stvari ne odvijaju po planu, dr. Škaljer je, u sastavu delegacije koju je vodio dr. Tresić Pavičić, otputovao na Krf, gdje su vođeni bezuspješni pregovori. Zbog progona narodnih ljudi i inteligencije u Puli od strane talijanskih vlasti, Škaljer je iz Pule otputovao u Pariz, a zatim se nastanio u Subotici. U njoj je nastavio s odvjetničkim radom, objavljivao publicističke radove, svjedočeći tako o dramatičnim događajima u kojima je sudjelovao.

1

  • IAS, F:47 XXIV 538 1930
  • kuferas 
  • Škaljer Orjen (Opatija, 6.6.1912. – ?) sin dr Lovre.Skaljer OrjenSkaljer Orjen slikaF 47 1460 IV 5864 932
  • Stipić, dr Dragutin, advokat i političar. 1926. postavljen za Velikog  župana,  aprila 1927. za gradonačelnika. Neven kaže da je 19.2.1928. stigao iz Pariza gdje je bio nekoliko nedelja da se zabavi!
  • Stipić Lazar, punim imenom Lazar Adalbert Ludovik Stipić (Subotica, 26/27. 07. 1890. – 14. 05. 1944.) bio je sin Marka i  Margaretke Malagurski. Za suprugu je imao  Erzsébet Schulhoff. Ostao je zapamćen kao jedan od najagilnijih novinara u Subotici, ali isto tako bio je nakladnik, publicista i književnik.  Školovao se u Subotici, da bi studije prava započeo u Budimpešti a nastavio u Beču. U literaturi se nalazi podatak da nije uspio da diplomira „jer je okusio novinarski kruh“.On je bio je suradnik, pokretač i urednik većeg broja dnevnih listova (Szabadkai  Újság, Bácskai Napló, Szabadkai friss Újság, Neven, Narod, Nemzet , Istina, Zemljodilac, Dan, Újság, Borba, Jugoslovenski klobučar, Naše slovo)   i časopisa (Književni sever, Glas).  Najznačajnija su mu djela: Večna vatra, Subotica 1923., Istina o Vojvodini (Nemoral u javnom životu. Trgovanje sa socijalnim problemima. Nemar u kulturi. Kome je podmetnuta odgovornost?), Subotica 1925., Istina o Mađarima (Po mađarskim podacima), Subotica 1929, Put od dva do jednog sveta (Događaj u četiri slike), Subotica 1930., Bunjevci, Szabadka 1942. Pišući brošuru Istina o Mađarima Stipić je pokušao da odgovori na revizionističke tonove koji u to doba orkestirano jačaju kod Mađara. Njegove teze imaju često primese diskvalifikacije Mađara kao nacije i kao „rase“.  Tako na pr. kaže: “Kada se pogleda ceo mađarski državni i narodni život, vidi se, da su u njemu najvažniju ulogu imale porodice i ljudi tuđe krvi, koji su dali Mađarima apsolutno više nego porodice i ljudi  čiste mađarske krvi“ ili dalje:  „Sve ovo dokazuje da nema prave i čiste mađarske rase, te da je sadanji mađarski narod zajedno sa svojim prestavnicima stvoren veštački iz krvi i vrednosti ostalih naroda, koji su živeli na terotoriji bivše Mađarske.“. S tim djelom se oštro i jasno svrstao u front novih gopodara koji je bio suprotstavljen Mađarima i njihovim težnjama za vraćanjem na staro. Desetak godina kasnije, kada zaista i dođe do pokušaja vraćanja u stanje prije 1918. godine, Stipiću neki novi gospodari Subotice nisu mogli da zaborave upravo takve stavove.  Na političkoj razini Stipić je nakon rata, uz još neke viđenije Bunjevce pripadao Jugoslavenskoj Demokratskoj stranci. List Narod  bio je njeno glasilo. Iz te stranke ubrzo istupa razočaran korupcijom koja ju je zahvatala, karijerističkim učlanjivanjem mase Srba došljaka, a posebno odnosom koji je ta stranka imala prema Bunjevcima. Nakon toga od 1923. godine, Stipić se okreće prvo Socijalističkoj partiji da bi već krajem veljače te godine javno izjavio da je član Zemljodilske kasine koja je stajala pod direktinim uplivom Narodne radikalne stranke.  Ideje vladajućeg režima nastavio je da zastupa i u periodu 1934.-1941.  kada  je izdavao i uređivao list Naše slovo. Poput velike većine bunjevačkih intelektualaca u godinama pred II svjetski rat  približio se  hrvatskim  pozicijama. Postavljan je u gradski parlament – Prošireni senatu u nekoliko navrata (1920, 1925, 1926). Isticao se svojim interpelacijama. U vrijeme II. svjetskog rata, kada postrojbe Miklósa Horthyija okupiraju Bačku, Lazar Stipić je uhićen i zlostavljan, bez sumnje i zbog svoga djela Istina o Mađarima iz 1929. godine.  u kojem je  tragom povijesnih spisa osporavao neke od nacionalističkih stereotipa o Mađarima. Ipak, tim se tekstom  zamjerio Mađarima i Mađarskoj: negirao ih je i općenito kao i pripadnost Panonske nizine Mađarima. Kasnije tijekom okupacije 1942. godine u Subotici, on uspjeva da tiska svoju zadnju knjigu (u stihovima) pod nazivom  Bunjevci. Ipak nije dočekao kraj rata, preminuo je u 22,30 časova, 14. 05. 1944. godine u gradskoj bolnici od komplikacija izazvanim oboljenjem pluća. To stoji u zvaničnom izvješću o smrti. Kao adresa je naveden Palić (Palicsfürdö – Fö utca 29), HAS, F:60.  XX 22775/1944. U Imeniku žrtava Drugog sv. rata na području subotičke opštine, Mirko Grlica, Antal Hegediš, Milan Dubajić, Lazar Merković,  Subotica 2001, st. 343. pod rednim brojem 5545 naveden je Stipić Lazar. Stoji da je smrt nastupila kao „posljedica odbijanja da radi za okupatora“.
  • Sudarević dr Vranje, lekar, političar (Subotica, 19.9.1868. – Subotica, 14.05.1924.) funkciju  gradonačelnika i velikog župana  vršiće  od  20.5.  do  21.11. 1920. godine. Imenovala ga je Protićeva  vlada.  Ali  sa promenama na čelu vlade  doćiće i do manje benevolentnog političkog gledanja na Bunjevce, pa  će  kao  reakcija  na  to, kod njih  jačati  struje opozicionog delovanja. I Sudarević će se naći  u  tom  frontu. Povodom toga, po njegovoj smrti, na komemorativnoj sednici Proširenog Senata, čuće  će  se od tadašnjeg gradonačelnika, radikala,  Dragoslava Đorđevića i reči: “…da se on razišao sa nama na političkom polju” te da će “istorija pokazati ko je bio u pravu, mi  ili  on”. Ipak,  zbog  njegovih  zasluga  koje  su  mu priznavane, odato mu je priznaje  a  naručena  je  i  izrada  portreta tog, kako je istaknuto “jednog od najvećih sinova bunjevačke nane”.  Bio je lekar po struci. Studirao je medicinu  U Budimpešti. Zbog očeve smrti prekinuo je studije ali ipak  1899. postaje lekar. U narednom periodu vršio je  privatnu  lekarsku  praksu.  Nakon  rata, 1919. postavljen je za upravitelja Dečijeg prihvatilišta u Subotici. Potiče iz bogate zemljoposedničke porodice, bio je i virilista – ulazio u gradsku skupštinu na osnovu visine poreza, u mađarsko vreme.  Aktivan  je  bio  za vreme  školovanja  u “Kolu mladeži”, među osnivačima je “Zemljodilske štedionice” ( 1904 ), i Bunjevačke stranke ( 1906 ). Bio je narodni zastupnik u Konsituanti (  1920), i  Narodnoj  skupštini (1923). Izabran  je kao član Bunjevačko-šokačke stranke (BŠS ).
  • Stojković Dušan Dusan Stojkovic
  • Suvajdžić Aleksandar, ( Subotica,  13.3.1896.  –  ?  ) Dir. Gradske Štedionice. Angažovan  i  kao predsednik (1927. godine) subotičkog “Lawn tenis kluba”.  Bio je i u masonskoj  loži “Severna zvezda” od 1930. godine.
  • Suvajdžić Svetozar  Suvajdzic Svetozar

Š

  •  Šanta dr Đerđ  (Győrgy Sánta ) lekar, rodom je  iz  Budimpešte.  Posle studija medicine specijalizirao je hirurgiju.  Od  1895/6  zaposlen  u gradskoj  bolnici.  Bio  je  poznat   kao stručan i savestan lekar. O tome svedoči i to što je redovno učestvovao na međunarodnim kongresima u inostranstvu (Berlin, Pariz,…). Na političku  scenu stupa već 1900, kada  učestvuje na izborima za predstavnike u gradskoj vlasti, ali ne dobija  dovoljan broj glasova.[1]  Od 1901. do 1914. je šef  hirurškog  i odeljenja za ženske bolesti  i  porođaje u Bolnici. Po  završetku  rata,  nakon dolaska iz vojske, 19.2.1919. svojevoljno je napustio Bolnicu (nasledio ga je dr Malušev), a tek 1925. pokreće umirovljenje. Posvetio se privatnom radu u svom sanatorijumu  za ženske bolesti, koji se nalazio u  jednospratnoj  zgradi (Lenkey utca, danas Ivana Gorana  Kovačića.) Sanatorijum  je  svečano  osvećen još 1906. godine.  Sa  formiranjm “Zemaljske  Mađarske  stranke”  (ZMS)  (Országos Magyar Párt)  1922. godine, postaje njen  predsednik i na tom položaju ostaje do 1929.  kada su  sve partije  sa nacionalnim obeležjima bile  zabranjene. Ovoj stranci nije omogućeno učestvovanje na parlamentarnim izborima 1923, a na sledećim, održanim 1925. godine nije osvojila ni jedan mandat.[2] Pred te izbore dr Šanta, sa većom grupom drugih  aktivista te stranke biva uhapšen, optužen  za revizionizam.[3] No, već na izborima 1927, nastupaju u izbornom paktu sa radikalima, nadajući se da  će  od njih zauzvrat izvući izvesne političke koncesije.  Bio je 1898. i 1909. na kongresu hirurga u Berlinu, u Parizu    1900, itd. Po podacima iz lokalne štampe dobijenim od Geze Vaša. [2] Dobili su ukupno preko 11 000 glasova,ali ostatak od 65 000    glasova, mađarski birači su dali srpskim  građanskim strankama. [3] Dr Šandor Mesaroš, Položaj Mađara u Vojvodini 1918-1929,  171.
  • Šimoković Rokuš roko
  • Šporer Mavro je 1880. godine  (Ce  IV  181) osnovao radionicu koja se u početku  bavila izradom  sapuna. U posleratnom periodu  proširuje delatnost i izradom kozmetičkih preparata. U 1924. godini se  vodila pod imenom  “Kozmetička i parfimerijska radnja” (U prepisci i reklamama upotrebljavala je i naziv “Erika”), bavila se izradom i prodajom “sapuna, sveća i mirisave vodice”. Kao vlasnici  su tada bili upisani Mavro Šporer i Grga Šebek ( Sebök ). Mavro Šporer je sa  bratom Aleksandrom imao akcije i u firmi “Margit d.d.”  Pred rat, 1940. godine, Vladislav  Šporer, mlađi osnivačev sin, kupuje zemljište “u Kneževcu kraj Beograda” za novu fabriku sapuna za koju je nabavio i nove  mašine.[1] Za vreme rata “Erika” je bila  je pod  upravom zakupca Minder Friđeša, Mađara švajcrskog državljanstvaa.[2] “Pri povlačenju okupatora Minder je  pokupio  sve što se dalo  poneti i prebacio  u Mađarsku.”.[3] Braća  Šporer; Vladislav i  Mirko,  sa sestrom su se 1945. godine vratili iz  zarobljeništva. Fabrika 1946. godine prelazi  u državno vlasništvo ( Vp. 10357/1946 ).[1] IAS, F:68.Nac. 407. Iz zapisnika 10.4.1945. povodom ispitivanja prava vlasništva.[2] IAS, F:68. Nacionalizacija 407. [3] isto
  • Šreger LajošSchreger Lajos
  • Štajner Dragutin (Steiner Kolomán) je rođen  u (Bačkom) Petrovcu 1877. godine u jevrejskoj porodici, od oca Leopolda. U Subotici se naseljava 1.11.1918. godine. Dragutinova supruga je bila Vajs (Weiss) Gizela[1], sa kojom je imao sina Jovana (stradao je za vreme II  sv. rata) i kćerku  Mariju, rođenu 1905. u Petrovcu. On je bio osnivač a zatim vodeći čovek u vlasničkoj i upravljačkoj strukturi, jednog od  najvećih preduzeća u Subotici, kako po ekonomskoj snazi, tako u prvom redu po broju zaposlenih radnika, – “Ferrumu d.d.” (u latinskom jeziku “ferrum” znači gvožđe), odnosno, metaloprerađivačkoj grupaciji preduzeća koja će nastati od te firme. I drugi akcionari, pored Štajnera, bili su u većini jevrejske narodnosti. A  njegovi motivi za dolazak u Suboticu bili su kako porodični, pošto su mu u Subotici već duži period živeli roditelji, brat Marsel i sestra – koja je bila udata za lekara dr Jene (Eugen) Večeia (Vécsey Jenö), tako i poslovni. O dobrom i pravovremenom preduzetničkom potezu, ulaganju kapitala u takvu vrstu proizvodnje, najbolje govori potonji period uspešnog rada firme.Preduzeće je radilo u fabričkim pogonima, koji su se nalazili na Majšanskom putu. Krak železničkog koloseka dopirao je do njihovih radionica. Preduzeće prvobitno popravlja i izrađuje poljoprivredne alate od železa koje su lili u sopstvenoj livnici. Zapošljavli su od 80 do 100 radnika i svu proizvodnju plasira na domaćem tržištu. I pored takvih solidnih rezultata u dotadašnjem poslovanju, fabrika će se u narednom periodu preusmeriti na nove delatnosti, okrećući se železnici i popravkama saobraćajnih sredstava – vagona i lokomotiva. Za tu delatnost uspala je naći odgovarajuću zainteresovanost kod državnih organa – “Direkcije državnih železnica” u Beogradu (koja je u Subotici već imala svoju radionicu za popravku) i Ministarstva saobraćaja.[2]  Plod uspostavljene saradnje bili su ugovori kojim “Ferrum d.d.”  počev  od 1921. dobijao poslove opravke  vagona. Zahvaljujući njima rad preduzeća se počeo naglo i  snažno  razvijati. Jedan  od  najvećih  akcionara  u čitavom periodu postojanja grupacije “Ferum” bio je njen osnivač Dragutin Štajner. Njegovo učešće 1922. godine iznosi 8.240 od 20.000 deonica, a 1923. godine 15.788 od 40.000. O njemu “Opšta kreditna banka” 1924. godine daje i ovakav izveštaj: “Kao glavni ravnatelj istih preduzeća ima lijep godišnji prihod. U ovoj struci je prije bio poznati stručnjak  u ovim krajevima. Inače živi urednim obiteljskim životom. Pored toga trguje hmeljom i ima pisarnu za to u Novom Sadu.”[3]  Proizvodnu delatnost “Ferrum” širi 1923. godine osnivanjem “sestrinskih” firmi “Livnice Ferrum”, “Hrast d.d.”, “Adis d.d.” i   “Sever d.d.” koje  će dopunjavati osnovnu delatnost i čiji će proizvodi komplementarno učestvovati u tada najvažnijoj  delatnosti  – reparaciji vagona i lokomotiva. Stalni problemi oko  naplate potraživanja (koji su ih onemogućavali da regulišu svoje  obaveze) i velike sume koje su trebali da uplate za državni porez i gradske prireze,  naterali su “Ferrum” da u 1932. godini proda svoj najmoderniji uređaj  za  proizvodnju šrafova smederevskom “Sartidu d.d.”. To je bio uvod u proglašenje likvidacije 1939,. godine. Pre izbijanja rata “preduzeće je u potpunosti demontirano i delom preneto u Slavonski Brod, a delom u Smederevo”.[4] U 1945. godini  sva preduzeća grupe “Ferrum” stavljena su pod sekvestar, da bi zatim, do 1948. bila i nacionalizavana. [1] Supruga Gizela i kćeka Marija preživele  su rat. Obe su se 1949. godine odrekle jugoslovenskog državljanstva i iselile u Izrael. IAS, F:68. XV 1763/1950. [2]IAS,F:128.4/II,1930. “Direkcija državnih železnica” u Subotici je imala  radionicu  za  popravku  lokomotiva  i vagona, koja je 1931. godine zapošljavala 364 radnika i popravila 21  lokomotivu  i 106 vagona. Ta radionica je bila u sklopu  mašinskog  odeljenja “Generalne direkcije državnih željeznica”. Preseljena je iz Subotice 1938. godine u Kraljevo.   [3] IAS, F:43.123. U fabrici je bio zaposlen i njegov nećak, Zoltan Frojnd  (Freund), rodom iz Bratislave, r. 1898. IAS, F:47. XIX 349/1921. [4]IAS, F:68. 15691/1955.
  • Štrelicki, dr Dionizije  (Strelitzky Dénes) , advokat  (1891 – 1956)  aktivan je bio  i u mađarskom kulturnom društvu “Nekör”, kao i na političkoj sceni kao funkcioner u Mađarskoj stranci, na čijoj listi je izabran i za narodnog poslanika 1927. godine. Supruga mu je bila Jelena Lelbah. Sestra Marija bila je supruga dr Đorđa Bekefija.
  • Švajger Lajčo ( Schweiger Ludvig )[1]  sa bratom Đenom ( Jenö ) uz Šandora Sigmunda biće 1923. godine osnivači javnog trgovačkog društva – radionice za izradu  i prodaju masti za kola, masti za cipele, sveća i slične robe. Nalazila se na adresi Tolstojeva 17.  Od porodice Švajger samo je Lajčo preživao  ratna stradanja i vratio se iz zarobljeništva u  Suboticu. Stradali  su supruga Roza, u Subotici i njihov sin Vladislav, na prinudnom  radu  u Ukrajini.  Lajčo se 1950. godine iselio u Izrael. Imovina, kuća u Braće  Radića 12,  mu je nacionalizovana kao stranom državljaninu[1] Lajčo Švajger  je rođen 1884. godine u mestu Đeneđeš u Mađarskoj. Optiranjem  1922.  postao jugoslovenski  državljanin,  zajedno  sa suprugom   Rozom,   rođenom Štromer (Strömmer) i sinom Vladislavom,. IAS, F:47. II 2572/1935
  • Švicer, Pavle [1] i Ladislav  su  osnovala “Laboratoriju  za proizvodnju hemijskih preparata” i ubeležili je u registar Ct IX 152, 1926 godine. “Predmet firme je osnivanje laboratorija  za izrađivanje alkaloida.”Prvenstveni cilj im je bila izrada alkaloida.[1] Švicer Pavle, inžinjer hemije (1898.  – Aušvic, 1944. )

T

  • Tabaković Nikola (Budimpešta, 1863.- ?)  podgradonačelnik do 20.11.1924, a nakon toga 1924 gradonačelnik Velike Kikinde. Na funkciji v.d. gradonačelnika 2.09.1922. – 31.12.1922.
  • Tolnai dr Evegenije, sekretar Državnih želезница (Kluj 1884 – ?)
  • Tolnai Jovan, direktor pivare Gerber Jovan Tolnai i Josip Halbor
  • Tumbas Lazar, ugostitelj
  • Turanov Lazar (Subotica, 6.04.1900.- ?). Srbin,  otac Iso (Isidor)Gimnaziju svršio privatno –  27.04.1918. položio maturu. Na pravni fakultet tražio upis bez dokumenata, mađarskih!! Radio  na III sp. Gradske  kuće u policiji.  Lazar Turanov kao podbeležnik III klase bio pod istragom zbog napada u kafani NAROD na sup. Jakova Alein kelnericu – Neli Alein. Optužio je da je napravila  dažbinski prekršaj!  da ne izdaje blokove. Psovao joj je  židovskog Boga, te da vara državu!) 6 4 1900 otac Iso

U

  • Udicki Svetozar 
  • Udicki Svetozar

V

  • Vajcenfeld Deneš ( Weizenfeld Denes),  (1883. -Aušvic, 1944,). Fabrikant, trgovac.  I njegova supruga Šarika r.Gros (1897 -1944) je stradala u Aušvicu.
  • Vajcenfeld Marsel ( Weitzenfeld )  (1880-1926)[1] je  firmu za izradu užarije  i kanapa  registrovao još 1902. godine. Ona je beležila  solidne rezultate i 1908. godine je postala javno trgovačko društvo.U registru Ct V 104, kao članovi su upisani Marselova supruga, Margita rođena Dohanj (Dohány) i njen brat Zoltan Dohanj (Zoltán Dohány). [1] Marselov otac je bio Ileš, a mati Berta Bek. U brak je stupio 1905. godine. Završio je Trgovačku akademiju.  Utemeljitelj firme – Marsel, preminuo je 1926. godine. Iz matice umrlih se vidi da je preminuo u 45  godini.  Kao  uzrok smrti je navedeno – tromboza arterije. U tom trenutku je protiv njega vođen krivični postupak; optužen je da  1924. godine, kada je asfaltirana Manojlovićeva ulica uzeo izvađene kamene kocke i ugradio ih u svoje dvorište,Vilsonova 7, i  time oštetio grad za 5000 dinara.IAS, F:47.Gr. 441/1926. Pošto Vajcenfeldovi nisu imali dece, Margita je 1927. godine usvojila devojčicu Leopoldinu,  rođenu 1922. godine u Beču. Tako se nakon Margitine smrti, 1928. godine, kao neslednica dela velike ostavštine,procenjene na 4 miliona dinara, javlja maloletna Leopoldina. O njenom delu nasledstva starao se gradski Siročadski stol. Leopoldina je 1930. primljena u članstvo grada Subotice.
  • Vaci, Josip (Váczi  Jozsef) je  bio i izvoznik  papučarskih proizvoda, koje je otkupljivao od zanatlija. IAS, F:68. I 619/1951
  •  Vali Đula,   arhitekta  Vali Gyula
  • Večei dr Eugen (Vecsei Eugen) lekar.  On je obavljao privatnu praksu, imao je ordinaciju  na  adresi  Trg Ćirila i Metoda br. 5. (danas Trg žrtava fašizma). Bio je akcionar “Feruma” i njegove grupacije preduzeća. U  1922. godini imao je 400 od ukupno 20 000 deonica “Feruma”.Prisutan je i na osnivačkoj skupštini “Adis d.d.”, imao je 60 od 8000 komada deonica, isto kao kod  firme  “Hrast  d.d.”.  To  su  bili  ogranci,  filijalna preduzeća “Feruma”.  “Ferum d.d.” se bavio popravkama železničkih vagona. Važio je  za najveće preduzeće te vrste u Vojvodini. Kapital firme je bio  pretežno u rukama Jevreja. U godinama velike uposlenosti,1924/5 firma zapošljava preko   1000   radnika.[1] [1] vidi: Stevan   Mačković, Jevreji  i metaloprerađivačka industrija u  Subotici  1918-1941,  Rukovet  4-5, Subotica 1994, 85-93.
  •     mr ph Vertesi BelaVerteši Bela (Vertesi Béla), farmaceut, apotekar. Držao je apoteku kod “Sv. Antuna” Obilićev venac 3, gde je i stanovao. Rođen je 1894. godine od oca dr Jene Verteši i majke  Margite  Pilišer. Supruga mu je bila Elza Korngut, Jevrejka, rođena u Češkoj 1896, stradala  u Budimpešti 1944. godine. Bela Verteši će i nakon rata raditi kao zanatlija, držaće “hemijsku radionicu” na Karađorđevom putu 80. IAS, F:68, I 683/1952. Kćerka mu  je tada  živela u Engleskoj, udata za profesora univerziteta, a sestra  u Americi. Preko njih je nabavljao i uvozio neke hemijske sirovine  za  svoju radionicu. F:68. 2299/ 1955.
  • Vidaković Antun, istaknuti  član  Narodne  radikalne  stranke. Pored  političkih funkcija, na gradskom i državnom nivou, istaknut i  kao zemljposednik koji je bio i odlikovan za  unapređenje   poljoprivrede.  IAS, F:57.1807/1937. Bio  je i urednik lista Zemljodilske Kasine –  Zemljodilca  (1924).
  • Vilhajm dr Eugen Vilhajm Adolf
  • Vojnić, Hajduk Blaško,  (Subotica, 3.02.1910 – 1983) pesnik, publicista, bibliograf, prvi rukovodic arhivskog središta za grad Suboticu (1947.) i dugogodišnji upravnik Gradske biblioteke.
  • Vojnić Tunić dr. Stipan (Subotica 25.12.1883. – 4.9.1928.) pravnik. Aktivan je bio u Zagrebu jesen 1918. godine kao član Narodnog vijeća. Obavljao dužnost dogradonačelnika u Subotici,  Velikog župana  Baje i Pečuha, narodnog zastupnika u Ustavotvornoj skupštini. Bio je predsjednik gradskog Siročadskog stola od 13.11.1920. do 31.01.1928. godine
  • Vukić Frano /Franz Mayer je bilo njegovo pravo ime koje mijenja 1919. godine. Rođen je 29. IV. 1890. u Dubrovniku. Bio je rimokatolik. Diplomirao je pravo u Beču 1911. Optirao je za KSHS. Zabeleženo je da ima 168 cm, zelene oči ali da je bez kažiprsta na desnoj ruci, što može da upućuje na način izbjegavanja mobilizacije.  Po dolasku u Suboticu, postavljen je u Policiju, a od svibnja do studenog 1924. zauzima položaj Velikog kapetana, da bi sa tog mjesta postao Veliki bilježnik i v.d. gradonačelnika.  Bio je član nacionalne udruge Severna zvezda. I nakon 1945. godine nastavio  je da obavlja odgovorne dužnosti  i poslove u Gradskom Narodnom Odboru kao referent za  narodnu  imovinu, na pr. kao tajnik  Okružne komisije  za  ratne zločine, itd. HAS, F:70.7786/1945
  • Vuković Josip- Đido je rođen 1890. godine u Gornjem Tavankutu u imućnijoj seljačkoj  porodici Vuković – Farkašević. Pohađao je i završio 7 razreda gimnazije. Uzimajući za suprugu Mariju Grgić iz Bikića, koja mu je donijela 100 lanaca zemlje u miraz, nastaniće se u tom mjestu. Mobiliziran je i ratovao je na italijanskom frontu. Nakon rata  je bio uključen u bunjevačko šokačko deputaciju koja je od 3. do 5.10. 1919. godine pokušala da odbrani,  interese tog pučanstva iz Bajskog trokuta,  na mirovnoj konferenciji u Parizu. No, nakon gubitka Bajskog trokuta i potpisivanja Trianonskog ugovora 1921. godine, i on  će kao i mnoštvo drugih,  optirati za novu Kraljevinu. Sa porodicom se naseljava u Suboticu.  Vrlo rano, iz gimnazijskih klupa, javlja se sa književnim radovima, a istodobno se eksponira i kao borac za nacionalna prava Slavena u Monarhiji, da bi izrastao u političkog vođu Hrvata iz ovih krajeva.  Na tom polju, prvo je slijedio Bunjevačko Šokačku stranku, da bi od 1926. godine, vezao sav svoj angažman za Hrvatsku seljačku stranku (HSS). Za vrijeme Drugog svijetskog rata boravio je u Hrvatskoj, gdje je na 6 mijeseci bio zatočen u Pavelićevim logorima. Sa uspostavljanjem novih, komunističkih vlasti, bio je pozvan da sudjeluje je u radu Ustavotvorne skupštine, na što, uvidevši kakvim metodama se služe i kojim  ciljevima tiježe komunisti, on kao pravi demokratski političar, nije mogao  pristati.  Nakon toga biva izoliran, pa zatvoren u logor Knićanin, odakle biva pošten tek na intervenciju najuglednijih vojvođanskih komunista Hrvata. Umire 1951. godine, i pokopan je u skromnoj grobnici na Bajskom groblju.

Z

  • Zvekić Sever, sudija. Uverenje 1930. da sudija Zvekić Sever ima kuće Trg Ćirila i Metoda 9 i ugao Zmaj Jovine i Cara Lazara, na regulacionoj liniji

Ž

  • Žorž  Andrija agronom je  sa dr Ljubomirom Mladenovićom, graničnim veterinarom, pokrenuo 1930. godine časopis “Privreda”, koji je izlazio do aprila 1931. Vidi:Kolozsi, nav.  delo str. 484.

Jedna misao o “Galerija subotičkih likova iz međurata (1918-1941)

Komentiraj

Popunite niže tražene podatke ili kliknite na neku od ikona za prijavu:

WordPress.com Logo

Ovaj komentar pišete koristeći vaš WordPress.com račun. Odjava /  Izmijeni )

Google photo

Ovaj komentar pišete koristeći vaš Google račun. Odjava /  Izmijeni )

Twitter picture

Ovaj komentar pišete koristeći vaš Twitter račun. Odjava /  Izmijeni )

Facebook slika

Ovaj komentar pišete koristeći vaš Facebook račun. Odjava /  Izmijeni )

Spajanje na %s